Είναι οι μίνι πυρηνικοί αντιδραστήρες το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας; Η λειτουργία και οι διαφορές με τους «κλασσικούς»

Στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες η ασφάλεια συνήθως βασίζεται περισσότερο σε παθητικά συστήματα ενώ έχουν μειωμένες ως ελάχιστες απαιτήσεις καυσίμου - Η αναφορά Μητσοτάκη στο Παρίσι

Λύση η οποία μοιάζει «κομμένη και ραμμένη» στις ελληνικές ανάγκες και ειδικά των νησιών, φαίνεται πως είναι αυτή της ανάπτυξης μίνι πυρηνικών αντιδραστήρων  στους οποίους αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι: «Είναι καιρός η χώρα μου να διερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια, και ειδικά οι μικροί αντιδραστήρες, μπορούν να παίξουν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα», είπε.

Πρόκειται για τους λεγόμενους SMR (Small Modular Reactors - Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες) οι οποίοι είναι ό,τι λέει το όνομά τους. Έχοντας ως χαρακτηριστικό το μικρό του μέγεθος, καθώς ο πυρήνας του αντιδραστήρα συνήθως δεν ξεπερνά τα δύο μέτρα σε ύψος, μεταφέρεται σε κομμάτια και συναρμολογείται και εγκαθίσταται ως ενιαία μονάδα σε τοποθεσίες που δεν μπορούν να αναπτυχθούν πυρηνικά εργοστάσια. Έτσι έχουμε γρήγορα και εύκολα, φτηνή, καθαρή και ασφαλή ενέργεια.

Τα μίνι πυρηνικά εργοστάσια, ακριβώς επειδή είναι αρθρωτά και συναρμολογούνται, έχουν πολύ μικρότερο χρόνο κατασκευής από την ανέγερση ενός πυρηνικού εργοστασίου και φυσικά μικρότερο κόστος. Τα κομμάτια του μεταφέρονται στην τοποθεσία που χρειάζεται να αναπτυχθεί η πυρηνική εγκατάσταση και συναρμολογούνται εκεί, ανεξάρτητα αν είναι on ή off grid, δηλαδή εάν έχουν πρόσβαση στο δίκτυο ηλεκτροδότησης. Ως «αντίβαρο» παράγουν πολύ λιγότερη ενέργεια από ένα «κανονικό» πυρηνικό εργοστάσιο. Πόσο;

Ένας μίνι αντιδραστήρας, μέσω της πυρηνικής σχάσης, παράγει περίπου το 1/3 της ενέργειας που παράγει ο «παραδοσιακός» μεγάλος (ή κανονικού μεγέθους) αντιδραστήρας. Στην πράξη, συνήθως οι μεγάλοι πυρηνικοί αντιδραστήρες έχουν ισχύ 1000 με 1100 MW, ενώ υπάρχουν μικροί που παράγουν από 35 MW (τοποθετημένοι επάνω σε πλοίο για να «δίνουν» ενέργεια όπου ζητηθεί) ως και 300.

Η λύση των μίνι πυρηνικών έχει προταθεί στην Ελλάδα εδώ και περίπου δύο χρόνια από αμερικανοκαναδική εξειδικευμένη εταιρεία, ο ιδρυτής της οποίας μάλιστα, έχει επισκεφθεί τη χώρα μας και είχε επαφές με κυβερνητικά στελέχη, τα οποία ενημέρωσε σχετικά με την πιθανότητα ενός πρότζεκτ. Από τότε, ο πρωθυπουργός ήταν θετικός στην ιδέα την οποία ανέφερε σήμερα στη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, αποκαλύπτοντας ότι «είναι καιρός η χώρα μου να διερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια, και ειδικά οι μικροί αντιδραστήρες, μπορούν να παίξουν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα».

Οι μίνι πυρηνικοί αντιδραστήρες

Αυτό που κάνει πολύ «ελκυστικούς» τους μίνι πυρηνικούς αντιδραστήρες (ιδιαίτερα για τα νησιά μας) δεν είναι μόνο η ευκολία και ταχύτητα κατασκευής τους και το κόστος τους. Είναι και το γεγονός ότι επειδή συγκριτικά με τους παραδοσιακούς αντιδραστήρες, οι SMRs είναι γενικά απλούστεροι, έχουν σχεδιαστεί με βάση την απόλυτη ασφάλεια και απόδοση. Καθώς σε μια από τις πιο σεισμογενείς χώρες του κόσμου η ασφάλεια του πυρηνικού εργοστασίου είναι ζήτημα κομβικό, στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, η ασφάλεια συνήθως βασίζεται περισσότερο σε παθητικά συστήματα και αποτελεί εγγενή χαρακτηριστικά ασφάλειας του αντιδραστήρα, όπως χαμηλή ισχύς και πίεση λειτουργίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση ή εξωτερικός παράγοντας για να απενεργοποιηθεί ο αντιδραστήρας, επειδή τα παθητικά συστήματα βασίζονται σε φυσικά φαινόμενα, όπως η φυσική κυκλοφορία, η μεταφορά, η βαρύτητα και η αυτοσυμπίεση. Αυτά τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας, μειώνουν σημαντικά ή και εξαλείφουν την πιθανότητα ανεπιθύμητων εκλύσεων ραδιενέργειας στο περιβάλλον σε περίπτωση ατυχήματος.

Ένα άλλο αβαντάζ -εάν εξαιρέσουμε ότι πρόκειται για καθαρή μορφή ενέργειας- είναι οι μειωμένες ως ελάχιστες απαιτήσεις καυσίμου που έχουν αυτού του τύπου οι αντιδραστήρες. Οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι βασίζονται σε μικρούς, αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες μπορεί να απαιτούν σπάνιο ανεφοδιασμό, κάθε 3 έως 7 χρόνια, σε σύγκριση με τον ετήσιο (ή ανά δίετία) που ισχύει για τις συμβατικές εγκαταστάσεις πυρηνικών αντιδραστήρων. Ορισμένοι SMRs έχουν σχεδιαστεί για να λειτουργούν έως και 30 χρόνια χωρίς ανεφοδιασμό!

Protothema.gr