Σχέδιο της Περιφέρειας για την ποιότητα του αέρα στην Θεσσαλία βασισμένο στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις

Η Περιφερειακή Αρχή της Θεσσαλίας έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία εκπόνησης Σχεδίου για την Ποιότητα του Αέρα, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2881, που αφορά πολιτικές και μέτρα για τη συμμόρφωση με οριακές τιμές, τιμές στόχους και υποχρεώσεις μείωσης της μέσης έκθεσης, όπου αυτές απαιτούνται.

Το Σχέδιο για την Ποιότητα του Αέρα στη Θεσσαλία δεν αποτελεί μελλοντική πρόθεση αλλά ήδη εξελισσόμενη διαδικασία, βασισμένη σε έγκυρα δεδομένα, επιστημονική τεκμηρίωση, θεσμική διαβούλευση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Τα παραπάνω ανακοίνωσε στην πρόσφατη ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου, ο Αντιπεριφερειάρχης αρμόδιος για θέματα Περιβάλλοντος κ. Φ. Λαμπρινίδης, απαντώντας σε ερώτηση του περιφερειακού συμβούλου κ. Ράπτη.

Τα σχέδια για την ποιότητα του αέρα καταρτίζονται όταν παρατηρούνται υπερβάσεις οριακών τιμών ή τιμών στόχων και πρέπει να περιλαμβάνουν κατάλληλα μέτρα ώστε η περίοδος υπέρβασης να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη και, σε κάθε περίπτωση, εντός των χρονικών ορίων που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Παράλληλα, η Οδηγία προβλέπει συγκεκριμένους στόχους ποιότητας δεδομένων και απαιτήσεις ως προς τον δείκτη μέσης έκθεσης, γεγονός που καθιστά την εγκυρότητα και πληρότητα των μετρήσεων απολύτως προαπαιτούμενο για κάθε ουσιαστικό σχεδιασμό.

«Για τον λόγο αυτό, από την πρώτη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων της, η Περιφερειακή Αρχή έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα τη διασφάλιση αξιόπιστων, ποιοτικά ελεγμένων και πλήρως βαθμονομημένων δεδομένων. Από το 2025, για πρώτη φορά, λειτουργούν και οι 38 αναλυτές στους 8 σταθμούς παρακολούθησης της Περιφέρειας Θεσσαλίας, πλήρως συντηρημένοι και βαθμονομημένοι, παρέχοντας έγκυρα δεδομένα σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η επίτευξη των στόχων ποιότητας δεδομένων αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομείται το Σχέδιο για την Ποιότητα του Αέρα», ανέφερε ο αντιπεριφερειάρχης.

Παράλληλα, ανακοίνωσε πως έχει ξεκινήσει η εγκατάσταση νέων αναλυτών σε περιοχές όπου μέχρι σήμερα δεν υπήρχε επαρκής αποτύπωση της ποιότητας του αέρα.

Προγραμματίζονται να εγκατασταθούν  νέοι αναλυτές μέτρησης αιωρούμενων σωματιδίων σε μικρότερες πληθυσμιακά πόλεις, ενώ σε περιοχές που γειτνιάζουν με ευαίσθητα οικοσυστήματα θα προστεθούν αναλυτές SO₂ και NO₂, σύμφωνα με τις απαιτήσεις προστασίας της βλάστησης κατά τη χειμερινή περίοδο.

Έχει ήδη προγραμματιστεί για το 2026 η έναρξη μετρήσεων για ρύπους που δεν έχουν ποτέ μετρηθεί στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και συγκεκριμένα: Μόλυβδο, Αρσενικό, Κάδμιο, Νικέλιο και Βενζο(a)πυρένιο, επί των συλλεχθέντων PM10, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα αναφοράς.

Έχει ξεκινήσει επίσης θεσμική διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (βιομηχανία, αυτοδιοίκηση, επιστημονική κοινότητα), με ήδη απτά αποτελέσματα ως προς την υιοθέτηση μέτρων μείωσης εκπομπών, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών (BATs).

Έχει υποβληθεί αίτημα χρηματοδότησης στο CAMS National Collaboration Programme για την ανάπτυξη μοντέλου προσομοίωσης και πρόγνωσης ποιότητας αέρα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, με αξιοποίηση των δεδομένων του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus Programme.

«Η Περιφέρεια, για πρώτη φορά, δημοσιοποιεί καθημερινά έγκυρα δεδομένα από όλους τους σταθμούς καταγραφής της ποιότητας του αέρα μέσω ειδικής διαδικτυακής πλατφόρμας, ενώ έχουν ήδη ανακοινωθεί οι δράσεις που υλοποιούνται από το 2025 στην περιοχή της Μαγνησίας από τους εμπλεκόμενους φορείς. Επιπλέον, θα ακολουθήσουν ανακοινώσεις για τις δράσεις που προγραμματίζονται στο άμεσο μέλλον. Όλες οι υλοποιημένες, υλοποιούμενες και προγραμματισμένες δράσεις εντάσσονται στο πλαίσιο των μέτρων που προβλέπονται στον κατάλογο μέτρων μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης», κατέληξε.