Γιατί το Ιράν χτυπάει τους πλούσιους Άραβες γείτονές του - Tο παράτολμο σχέδιο

Ένα παράτολμος υπολογισμός της Τεχεράνης, αντίστοιχος του Πολέμου των 12 Ημερών, μόνο που αυτή τη φορά τα κράτη του Κόλπου έχουν αλλάξει στάση 

Τα αντίποινα που εξαπέλυσε το Ιράν μετά το ισχυρότατο πλήγμα που δέχθηκε από την αμερικανο-ισραηλινη επίθεση, που σκότωσε τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ήταν προς κάθε κατεύθυνση, στοχεύοντας ιδιαίτερα τους πλούσιους Άραβες γείτονές του, σε ένα αψυχολόγητο θα έλεγε κανείς ξέσπασμα που προκάλεσε γενικευμένη ανάφλεξη σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ο προφανής υπολογισμός ήταν, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ότι στοχεύοντας τις πλούσιες μοναρχίες του Περσικού Κόλπου που κυριαρχούν στην κυβέρνηση Τραμπ, η Τεχεράνη θα μπορούσε να αναγκάσει την Ουάσιγκτον και το Ισραήλ σε μια ταχεία αποκλιμάκωση.

Η προσδοκία του Ιράν ήταν ότι, συμπιέζοντας τη ναυτιλία πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ και διαταράσσοντας την εναέρια κυκλοφορία, θα προκαλούσε ισχυρό και επίπονο πλήγμα στα έθνη του Κόλπου που εξαρτώνται τόσο πολύ από τους εκπατρισμένους εργαζόμενους, τον τουρισμό και το υπερπόντιο εμπόριο.

(Δορυφορικές εικόνες των διυλιστηρίων πετρελαίου Ras Tanura στη Σαουδική Αραβία μετά από επιθέσεις με drone)

Μέχρι στιγμής, η λογική αυτή φαίνεται να έχει αποτύχει, εκτιμάται στο δημοσίευμα, με βάσει δηλώσεις ειδικών. Αντίθετα, οδηγεί τα κράτη του Κόλπου, στο συμπέρασμα ότι ο ιρανικός κίνδυνος πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αντί να επιδιώκει μια έξοδο, η επικρατούσα διάθεση στον Κόλπο -τουλάχιστον προς το παρόν- είναι ότι δεν μπορεί να επιτραπεί στο ιρανικό καθεστώς να ξεφύγει από αυτή την άνευ προηγουμένου επίθεση στους γείτονές του.

«Το Ιράν έρχεται στις χώρες και τους λαούς του Κόλπου και λέει: «Ξέρετε, είμαι στην πραγματικότητα η «νούμερο ένα» απειλή σας». Αυτό έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ανεξάρτητα από το ποιος είναι πραγματικά στην εξουσία στο Ιράν», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Ανουάρ Γκαργκάς, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

«Η στόχευση των κρατών του Κόλπου είναι εντελώς παράλογη και πολύ κοντόφθαλμη».

Το Ιράν έχει πλήξει και τα έξι πλούσια σε πετρέλαιο αραβικά κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Ομάν, το οποίο είχε μεσολαβήσει στις πυρηνικές συνομιλίες μεταξύ της Τεχεράνης και της κυβέρνησης Τραμπ. Έπληξε επίσης την Ιορδανία, το Ιράκ και το Ισραήλ.

(Ιρανικά drone αυτοκτονίας χτυπούν το λιμάνι της Σαλαλάχ στο Ομάν)

Αρχικά, όλα τα κράτη του Κόλπου αντιτάχθηκαν δημόσια στην αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο ιρανικό καθεστώς, αλλά γρήγορα άλλαξαν θέση, όταν η ιρανική απάντηση περιελάμβανε το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Ντόχα στο Κατάρ και τη Μανάμα στο Μπαχρέιν, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές και απώλειες αμάχων.

«Πολλοί άνθρωποι στον Κόλπο ξύπνησαν το Σάββατο τσαντισμένοι με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και πήγαν για ύπνο τσαντισμένοι με το Ιράν», δήλωσε ο William Wechsler, διευθυντής προγραμμάτων για τη Μέση Ανατολή στο Atlantic Council στην Ουάσιγκτον και πρώην αναπληρωτής βοηθός υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ.

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που είχαν εμπλακεί σε μια έντονη διπλωματική διαμάχη μέχρι το Σαββατοκύριακο, άφησαν τις διαφωνίες τους στην άκρη προς το παρόν, καθώς έδειξαν ένα ενιαίο μέτωπο κατά του Ιράν.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε την Κυριακή ότι η κλιμάκωση της σύγκρουσης δεν ήταν λάθος του Ιράν και ότι εάν τα κράτη του Κόλπου και άλλοι γείτονες της Μέσης Ανατολής ήταν θυμωμένοι, «θα έπρεπε να είναι θυμωμένοι με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ».

«Δεν πρέπει να μας πιέζουν να σταματήσουμε αυτόν τον πόλεμο», είπε ο Αραγκτσί. «Θα πρέπει να πιέσουν την άλλη πλευρά».

Αυτή η προσέγγιση λειτούργησε στον πόλεμο των 12 ημερών, όταν περιορισμένα ιρανικά χτυπήματα στο Κατάρ οδήγησαν στο τέλος των εχθροπραξιών.

«Η ιρανική στρατηγική ήταν - αν δεν μπορείς να φτάσεις στον κύριο εχθρό σου, χτύπα τους συμμάχους του, ώστε να τον πιέσουν», δήλωσε ο Νικολάι Κοζάνοφ, ειδικός για το Ιράν στο Πανεπιστήμιο του Κατάρ. «Το Ιράν ήταν σίγουρο ότι αυτή η ψυχολογική πίεση λειτουργεί, ότι τρομάζοντας τους Άραβες μονάρχες μπορεί να πετύχει. Αλλά, φαίνεται ότι, αυτή τη φορά, η κατάσταση μπορεί να είναι διαφορετική».

Πράγματι, προς το παρόν τουλάχιστον, συμβαίνει το αντίθετο.

(Πελάτες ξενοδοχείου στο Ντουμπάι καταφεύγουν σε υπόγειο πάρκινγκ αυτοκινήτων μετά την επίθεση ιρανικών πυραύλων σε ορισμένους στόχους των ΗΑΕ)

Τα ηγετικά κράτη του Κόλπου έχουν κατευθύνει γρήγορα την εξωτερική τους πολιτική από την προσέγγιση με το Ιράν σε κάτι που αγγίζει τα όρια της αποδοχής ότι η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη θα μπορούσε να είναι ευπρόσδεκτη. «Το αν αυτό το καθεστώς θα επιβιώσει ή όχι είναι κάτι που εξαρτάται από τον ιρανικό λαό, πρέπει να αποφασίσει, πρέπει να ζήσει με το αποτέλεσμα», είπε ο Γκαργκάς των ΗΑΕ. «Δεν νομίζω ότι είναι δικό μας να αποφασίσουμε».

Στην Ευρώπη επίσης, παρόλο που οι σχέσεις με τις ΗΠΑ έχουν ξεφτίσει μετά την επανεκλογή του Προέδρου Τραμπ, η αρχική ανησυχία για την επίθεση στο Ιράν έχει μετατραπεί σε σιωπηρή έγκριση -ειδικά μετά την αναχαίτιση ορισμένων ιρανικών πυραύλων την Κυριακή καθ- οδόν προς την Κύπρο, κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπάρχει μικρή όρεξη μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών να αντιμετωπίσουν τον Τραμπ για το Ιράν, παρά το ξέφτισμα της διατλαντικής συμμαχίας για τις διεκδικήσεις του στη Γροιλανδία. Για αυτούς, προτεραιότητα της Ευρώπης είναι να διασφαλίσει, με την αμερικανική συνεργασία, την επιβίωση της Ουκρανίας και την αποτροπή της Ρωσίας.

«Στην Ευρώπη, διαβάζουμε τον κόσμο μέσα από το πρίσμα του πολέμου στην Ουκρανία και για καλό λόγο, καθώς αυτό είναι το πιο σημαντικό ζήτημα για τους Ευρωπαίους», δήλωσε η Nathalie Tocci, διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων στη Ρώμη.

Η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που δεν συμμετείχαν στα αρχικά χτυπήματα στο Ιράν, δήλωσαν την Κυριακή ότι «θα λάβουν μέτρα για να υπερασπιστούν τα συμφέροντά μας και τα συμφέροντα των συμμάχων μας στην περιοχή, ενδεχομένως επιτρέποντας την απαραίτητη και αναλογική αμυντική δράση για να καταστρέψουν την ικανότητα του Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην πηγή τους».

Με την αμερικανο-ισραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν να επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στην αεροπορική δύναμη, δεν είναι σαφές πώς το ιρανικό καθεστώς, το οποίο έπνιξε τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο αίμα, θα μπορούσε πραγματικά να εκτοπιστεί χωρίς εξέγερση.

Αξιωματούχοι στην περιοχή θεωρούν απίθανο η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλα κράτη του Κόλπου να συνεχίσουν να απορροφούν ιρανικά πλήγματα για πολύ. Μια πιθανότητα είναι να αρχίσουν να στοχεύουν τοποθεσίες εκτόξευσης πυραύλων και drones εντός του Ιράν.

«Αντί να είμαστε παθητικά αμυντικοί, μπορούμε να είμαστε πιο ενεργά αμυντικοί», δήλωσε ο Γκαργκάς, διπλωματικός σύμβουλος των ΗΑΕ. «Πρέπει να δούμε τι είδους σύγκρουση διαμορφώνεται. Έχουμε επίσης τις δικές μας δυνατότητες και η ιδέα είναι ότι θέλετε η απάντησή σας να είναι αναλογική».

Οι οικονομίες του Κόλπου δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την πιθανότητα να τελειώσει ο πόλεμος με το ιρανικό καθεστώς να εξακολουθεί να υπάρχει και να μπορεί να τις απειλήσει ξανά με επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, λένε πολλοί αξιωματούχοι.

«Το Ιράν έχει ξεπεράσει τα όρια», δήλωσε ο απόστρατος Βρετανός Πτέραρχος Μάρτιν Σάμπσον, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών - Μέσης Ανατολής στο Μπαχρέιν. «Είναι πλέον υπαρξιακό για το οικονομικό και κοινωνικό μέλλον των κρατών του Κόλπου».

newsbomb.gr