Συμπαράταξη Λαρισαίων: Η προστασία της σχολικής κοινότητας δεν ταυτίζεται με τη βιντεοεπιτήρηση

Η παράταξη Συμπαράταξη Λαρισαίων απέστειλε την ακόλουθη ανακοίνωση σχετικά με το θέμα που συζητήθηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής Παιδείας για την εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης σε σχολικές μονάδες της Λάρισας:

Στην τελευταία συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής Παιδείας και χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικά κάποια προηγούμενη ενημέρωση και διαβούλευση κληθήκαμε να λάβουμε απόφαση για την εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης στους χώρους του 3ου Γυμνασίου και 13ου Λυκείου Λάρισας.

Εκπροσωπώντας τη Συμπαράταξη Λαρισαίων τοποθετηθήκαμε αρνητικά. Το ίδιο το νομικό πλαίσιο για την εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων βιντεοεπιτήρησης σε σχολικές μονάδες, που ρυθμίζεται από τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ – Κανονισμός ΕΕ 2016/679), τον Ν. 4624/2019 και τις κατευθυντήριες γραμμές και αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, θέτει ως βασικές προϋποθέσεις τη νομιμότητα, τη διαφάνεια, την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα κάθε επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων. Απαιτεί σαφή και ειδική τεκμηρίωση ότι το μέτρο είναι απολύτως αναγκαίο και ότι δεν υπάρχουν ηπιότερα, εξίσου αποτελεσματικά μέσα για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Το σχολικό περιβάλλον αποτελεί χώρο διαπαιδαγώγησης, ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και κοινωνικοποίησης ανηλίκων, οι οποίοι απολαμβάνουν αυξημένη προστασία ως υποκείμενα δεδομένων. Η συνεχής ή συστηματική καταγραφή εικόνας μπορεί να δημιουργεί αίσθημα διαρκούς επιτήρησης και ελέγχου, επηρεάζοντας αρνητικά την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των μαθητών και θίγοντας δυσανάλογα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες.

Δεν είναι τυχαίο πως η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έχει διατυπώσει σαφείς επιφυλάξεις ως προς τη χρήση καμερών σε σχολεία, επισημαίνοντας ότι η λειτουργία τους είναι καταρχήν μη επιτρεπτή. Η εγκατάσταση μπορεί να εξεταστεί μόνο κατ’ εξαίρεση, ιδίως λόγω της συστηματικής παρακολούθησης χώρου όπου κινούνται ανήλικοι. Η Αρχή έχει τονίσει ότι η προστασία της σχολικής περιουσίας δεν μπορεί να οδηγεί σε μέτρα που υπερβαίνουν την αρχή της αναλογικότητας και προσβάλλουν υπέρμετρα τα δικαιώματα των μαθητών και του προσωπικού.

Για να θεωρηθεί νόμιμη η εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης, πρέπει να αποδεικνύεται:

• Συγκεκριμένος και τεκμηριωμένος κίνδυνος

• Επανάληψη σοβαρών περιστατικών φθορών ή παραβατικότητας

• Ανεπάρκεια άλλων τεχνικών ή οργανωτικών μέτρων, όπως ενίσχυση φωτισμού, συναγερμός ή φυσική φύλαξη.

Στην υπό εξέταση περίπτωση δεν προκύπτει ειδική, εμπεριστατωμένη και επαρκώς τεκμηριωμένη αιτιολόγηση που να αποδεικνύει την ύπαρξη τέτοιου κινδύνου ούτε ότι έχουν εξαντληθεί ηπιότερες λύσεις. Η γενική επίκληση λόγων «φύλαξης» δεν επαρκεί για να δικαιολογήσει ένα μέτρο που συνεπάγεται συστηματική καταγραφή προσωπικών δεδομένων σε χώρο όπου φοιτούν και δραστηριοποιούνται ανήλικοι, ακόμη και εκτός σχολικού ωραρίου, δεδομένου ότι οι αύλειοι χώροι χρησιμοποιούνται συχνά από παιδιά και οικογένειες για παιχνίδι και άθληση.

Συνεπώς, έγκριση εγκατάστασης συστήματος βιντεοεπιτήρησης χωρίς συγκεκριμένη και πλήρη τεκμηρίωση δεν δικαιολογείται.

Η Συμπαράταξη Λαρισαίων ζητά:
• Αναλυτική ενημέρωση του Δημοτικού Συμβουλίου και ουσιαστικό διάλογο
• Διαβούλευση με τους συλλόγους γονέων, τους εκπαιδευτικούς και τις μαθητικές κοινότητες.
• Εξέταση εναλλακτικών λύσεων (φύλαξη, φωτισμός, συντήρηση υποδομών, κοινωνικές παρεμβάσεις).

Τα σχολεία μας οφείλουν να αποτελούν ζωντανά και ενεργά κύτταρα στη γειτονιά καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας, να παραμένουν ανοιχτά για άθληση και κοινωνική συναναστροφή των παιδιών και των οικογενειών τους, ανοιχτά για δραστηριότητες κι εκδηλώσεις του Συλλόγου Γονέων και ανοιχτά για την κοινότητά μας. Μια κοινότητα εμπιστοσύνης που μπορούμε και οφείλουμε να δημιουργούμε, να προάγουμε και να προστατεύουμε όλοι και όλες μας.

Μιχάλης Τολίκας, Δημοτικός Σύμβουλος, τακτικό μέλος της Δημοτικής Επιτροπής Παιδείας
Ιωάννα Καραβάνα, Δημοτικός Σύμβουλος, αναπληρωματικό μέλος της Δημοτικής Επιτροπής Παιδείας