«Καμπανάκι» από τους ειδικούς: Η κατανάλωση αναψυκτικών χωρίς ζάχαρη αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού

Αναψυκτικά, παγωτά και μπάρες πρωτεΐνης χωρίς ζάχαρη μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο ενός επικίνδυνου εγκεφαλικού, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κολοράντο εξέθεσαν ανθρώπινα κύτταρα στο υποκατάστατο ζάχαρης ερυθριτόλη σε επίπεδα που μιμούνται την κατανάλωση ενός αναψυκτικού διαίτης. Σε μόλις τρεις ώρες, τα κύτταρα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού — το «φράγμα ασφαλείας» του εγκεφάλου που κρατάει μακριά τις επιβλαβείς ουσίες ενώ επιτρέπει θρεπτικά συστατικά — εμφάνισαν ανησυχητικές αλλαγές.

Συγκεκριμένα, μειώθηκε η παραγωγή πρωτεϊνών που διαλύουν θρόμβους, κρίσιμων για την πρόληψη εγκεφαλικών. Επιπλέον, κύτταρα από τα αιμοφόρα αγγεία υπέστησαν επικίνδυνη σύσπαση, αυξάνοντας τον κίνδυνο απόφραξης και μειωμένης παροχής οξυγόνου στον εγκέφαλο.

Η ερυθριτόλη χρησιμοποιείται σε προϊόντα όπως ενεργειακά αναψυχτικά χωρίς ζάχαρη και μπάρες πρωτεΐνης. Οι ανησυχίες έρχονται καθώς τα εγκεφαλικά σε νέους έχουν αυξηθεί κατά περίπου 15% από το 2011, σύμφωνα με το CDC.

Η ερευνήτρια Auburn Berry επισήμανε: «Παρά τη μεγάλη χρήση της ερυθριτόλης σε προϊόντα που προωθούνται ως υγιεινές εναλλακτικές, χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για να κατανοήσουμε πλήρως τις επιπτώσεις της στην αγγειακή υγεία. Οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με την καθημερινή κατανάλωση».

Η μελέτη, δημοσιευμένη στο Journal of Applied Physiology, έδειξε ότι τα κύτταρα υπέστησαν βλάβες και σε ορισμένες περιπτώσεις πέθαναν μετά την έκθεσή τους στην ερυθριτόλη. Το υποκατάστατο ζάχαρης παρεμπόδισε την ικανότητα των κυττάρων να απελευθερώνουν πρωτεΐνες που διαλύουν θρόμβους, αυξάνοντας τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού — κατάστασης όπου ένας θρόμβος μπλοκάρει ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλο, στερώντας οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.

Κάθε χρόνο, περίπου 700.000 Αμερικανοί πλήττονται από τέτοιο εγκεφαλικό. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη έγινε σε κύτταρα σε εργαστήριο και όχι σε πλήρη αγγειακό σύστημα, επομένως απαιτούνται πιο σύνθετες δοκιμές για επιβεβαίωση των επιπτώσεων στον άνθρωπο.

Η ερυθριτόλη είναι ένας ζαχαρικός αλκοολικός γλυκαντικός παράγοντας, παραγόμενος φυσικά σε μικρές ποσότητες στο σώμα, περίπου 80% όσο γλυκιά είναι η ζάχαρη. Σε σύγκριση, άλλοι τεχνητοί γλυκαντικοί παράγοντες όπως η ασπαρτάμη και η σουκραλόζη μπορεί να είναι έως και 600 φορές πιο γλυκείς.

Παρά τα πιθανά οφέλη στη μείωση ζάχαρης και βάρους, ορισμένες έρευνες προειδοποιούν για πιθανές βλάβες στα κύτταρα και αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, που θα μπορούσαν να επιφέρουν αύξηση βάρους. Μεγάλες μελέτες του 2023 έδειξαν ότι άτομα με υψηλότερα επίπεδα ερυθριτόλης στο αίμα έχουν διπλάσιο κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων και εγκεφαλικών.

Οι ειδικοί συνιστούν προσοχή στην καθημερινή κατανάλωση, ενώ υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.