«Βιολάντα»: Διευρυμένη έρευνα για εγκληματικά λάθη και κενά σε ασφάλεια και αδειόδοτηση

Σε εξέλιξη βρίσκεται η εισαγγελική έρευνα για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο Βιολάντα έπειτα από εισαγγελική εντολή για προκαταρκτική εξέταση που διεξάγεται από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος. Οι έρευνες κινούνται με στόχο να διαπιστωθούν τα αίτια της πολύμηνης διαρροής προπανίου. Το ΕΡΤnews αποκάλυψε ότι η Περιφέρεια, είχε προειδοποιήσει για παραβιάσεις αποστάσεων και ελλείψεις ασφαλείας στις δεξαμενές προπανίου, από το 2020.

Η έρευνα στρέφεται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά το τεχνικό σκέλος, δηλαδή τη συντήρηση των σωληνώσεων και τις αιτίες που οδήγησαν στην πολύμηνη και εκτεταμένη διαρροή προπανίου, η οποία κατέληξε στη φονική έκρηξη.

Παράλληλα, εξετάζεται και ένα επιπλέον σκέλος της έρευνας, που αφορά τα έργα ασφαλτόστρωσης τα οποία πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 2025 εντός του περιφραγμένου χώρου της επιχείρησης. Οι αρχές διερευνούν εάν οι εργασίες έγιναν σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος ή αν εφαρμόστηκαν πιο βαριές και επιθετικές μέθοδοι, οι οποίες ενδέχεται να προκάλεσαν διάτρηση των σωληνώσεων. Ταυτόχρονα, στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οι ενέργειες των αρμόδιων υπηρεσιών σε σχέση με τις προϋποθέσεις λειτουργίας της επιχείρησης.

Οι πυροσβεστικές αρχές αναμένεται να προχωρήσουν εκ νέου σε εκσκαφές από τη Δευτέρα, προκειμένου να εντοπίσουν το ακριβές σημείο από όπου σημειώθηκε η διαρροή στις σωληνώσεις. Ήδη έχουν ληφθεί δείγματα χώματος, τα οποία έχουν σταλεί στο Γενικό Χημείο του Κράτους, ώστε να προσδιοριστεί η ποσότητα προπανίου που έχει απορροφηθεί στο έδαφος, αν και η συγκεκριμένη διαδικασία θεωρείται τυπική, καθώς ήδη από την πρώτη φάση των ερευνών τόσο το Τμήμα Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών όσο και η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού είχαν εντοπίσει, με τη χρήση χειροκίνητων ραντάρ, πολύ μεγάλες ποσότητες προπανίου στο χώμα.

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας μιλώντας στο ΕΡΤNews και στην εκπομπή «Σαβατοκύριακο από τις 5» , με τους Δημήτρη Κοτταρίδη και Νίνα Κασιμάτη, τα πυροσβεστικά οχήματα έσπευσαν άμεσα στο σημείο και μέχρι και σήμερα συνεχίζεται η κατάσβεση. Στόχος είναι να μην αλλοιωθούν ευρήματα, ενώ οι εργασίες γίνονται με προσοχή, λόγω της παρουσίας αερίων και του κινδύνου νέας ανάφλεξης ή έκρηξης.

Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, το υπέδαφος όπου διέρχονταν αγωγοί προπανίου παραμένει εμποτισμένο. Το υγρό αέριο, όταν βρίσκεται στο υπέδαφος είναι σε υγρή μορφή, όμως σε επαφή με την ατμόσφαιρα στερεοποιείται, γεγονός που επιβάλλει σταδιακή διαβροχή και συνεχή επιτήρηση του χώρου.

Με εντολή του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, στο σημείο βρίσκεται από την πρώτη στιγμή κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, με επικεφαλής τον διευθυντή της υπηρεσίας και παρουσία εισαγγελικών αρχών, ώστε η έρευνα να εξελιχθεί με πλήρη διαφάνεια.

Σύμφωνα με τον κ. Τσίγκα από τις πρώτες αυτοψίες διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο δεξαμενών προπανίου εκτός του κτιρίου, με δίκτυο σωληνώσεων που περνούσε κάτω από τον δρόμο και εισχωρούσε στις εγκαταστάσεις. Εκτιμάται ότι το χώμα έχει εμποτιστεί με προπάνιο σε μήκος δεκάδων μέτρων κάτω από την ασφαλτόστρωση, πιθανόν λόγω φθοράς των σωληνώσεων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο υπόγειο του κτιρίου, το οποίο φέρεται να ήταν αδήλωτο και μη καταγεγραμμένο σε επίσημα έγγραφα. Εκεί, σύμφωνα με μαρτυρίες εργαζομένων, υπήρχε έντονη οσμή εδώ και καιρό. Καθώς το προπάνιο είναι βαρύτερο από τον αέρα, συγκεντρώθηκε στα χαμηλά στρώματα, δημιουργώντας εκρηκτικό μείγμα που ενδέχεται να ανεφλέγη από κάποια ηλεκτρική πηγή.

Όλοι οι φάκελοι της επιχείρησης έχουν κατασχεθεί και εξετάζεται αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι, όπως ορίζει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για τη λειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων. Τα ακριβή αίτια της έκρηξης θα προκύψουν από την ολοκλήρωση της έρευνας.

Έρευνα σε δύο άξονες

Στο επίκεντρο βρίσκεται η διερεύνηση για το πώς προκλήθηκαν οι φθορές στις σωληνώσεις προπανίου, που οδήγησαν στη διαρροή από δύο δεξαμενές. Αρχικά εξετάστηκε το ενδεχόμενο οι εργασίες ασφαλτόστρωσης και η διέλευση βαρέων οχημάτων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού να προκάλεσαν τις ζημιές. Ωστόσο, το συγκεκριμένο σενάριο φαίνεται να απομακρύνεται.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία και τις φωτογραφίες που έχουν τεθεί στη διάθεση των αρχών, εντοπίστηκαν τέσσερις τρύπες στις σωληνώσεις, από τις οποίες διέρρευσε το προπάνιο. Το υγροποιημένο αέριο φέρεται να εμποτίστηκε στο υπέδαφος σε μήκος δεκάδων μέτρων, ενώ δείγματα από το χώμα έχουν ήδη σταλεί στο Γενικό Χημείο του Κράτους, προκειμένου να προσδιοριστεί η ποσότητα του προπανίου που διέρρευσε.

Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της τραγωδίας φαίνεται να έπαιξε ένας υπόγειος χώρος, ο οποίος δεν εμφανίζεται σε καμία οικοδομική άδεια, ούτε στην αρχική του 2007 ούτε στις επτά που εκδόθηκαν αργότερα για το εργοστάσιο. Το προπάνιο, βαρύτερο από τον αέρα, βρήκε διέξοδο στον συγκεκριμένο χώρο, συσσωρεύτηκε στα χαμηλά στρώματα και δημιούργησε εκρηκτικό μείγμα, το οποίο φέρεται να αναφλέχθηκε από κάποια πηγή σπινθήρα.

Άδειες και ευθύνες υπηρεσιών

Το δεύτερο επίπεδο της έρευνας αφορά τις αρμόδιες υπηρεσίες και το κατά πόσο πραγματοποιήθηκαν όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι για τη νόμιμη λειτουργία του εργοστασίου. Σημειώνεται ότι όπως έχει αποκαλύψει το ΕΡΤnews από το 2020 η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε απορρίψει την εγκατάσταση των δεξαμενών προπανίου στο συγκεκριμένο σημείο.

Το 2025 εκδόθηκε νέο έγγραφο από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, με το οποίο εγκρινόταν η εγκατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού, υπό αυστηρές προϋποθέσεις τήρησης όλων των μέτρων ασφαλείας.

Το κρίσιμο ερώτημα που καλούνται πλέον να απαντήσουν οι αρχές είναι αν οι όροι αυτοί τηρήθηκαν στην πράξη και αν οι έλεγχοι που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο έγιναν όπως όφειλαν.

Ήδη έχει γίνει κατάσχεση όλων των φακέλων της επιχείρησης, ενώ εξετάζεται αν υπήρξαν μεταβολές στις εγκαταστάσεις, όπως η μεταφορά δεξαμενών προπανίου, χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και χωρίς επαρκή εποπτεία τα τελευταία χρόνια.

Προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν

Όπως προέκυψε οι εργαζόμενοι είχαν επανειλημμένα διαμαρτυρηθεί για έντονη οσμή στον χώρο εργασίας. Οι αναφορές αυτές, σύμφωνα με καταγγελίες, αποδίδονταν σε προβλήματα αποχέτευσης, με αποτέλεσμα να μην διερευνηθούν σε βάθος. Οι αρχές εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο η διαρροή υπήρχε προπανίου να υφίστατο για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την έκρηξη.

Βαρύ πένθος

Την ίδια ώρα, η τοπική κοινωνία στη Θεσσαλία είναι βυθισμένη στο πένθος. Οι κηδείες των θυμάτων πραγματοποιήθηκαν σε κλίμα οδύνης σε Τρίκαλα και Καρδίτσα, με τις γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους να αφήνουν πίσω παιδιά και οικογένειες. Πρόκειται, όπως επισημαίνεται, για εργαζόμενες μητέρες που είχαν επιλέξει νυχτερινή εργασία για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις οικογενειακές τους υποχρεώσεις.

Ρεπορτάζ: Δέσποινα Κρητικού, Τίμος Φακαλής

Πηγή: ertnews.gr