Το αδιέξοδο με τις αροτραίες καλλιέργειες οδήγησε στις μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις- τι πρέπει να γίνει

 Τα αδιέξοδα της ελληνικής γεωργίας οδήγησαν στην αγροτική έκρηξη με τα 55 μπλόκα και τα 12.000 τρακτέρ που παρακολουθούμε το τελευταίο δεκαπενθήμερο  σε συνδυασμό φυσικά με την κομματοκρατία που οδήγησε στο σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και την ευλογιά που αποδεκάτισε το ζωικό κεφάλαιο και έφερε τους κτηνοτρόφους στην απόγνωση. 
Η αδυναμία χάραξης εθνικής στρατηγικής για τον πρωτογενή τομέα φαίνεται από το γεγονός ότι όσοι ασχολούνται με την αγροτική πολιτική δίνουν έμφαση στη σωστή και δίκαιη κατανομή των κοινοτικών επιδοτήσεων αυτές όμως με εξαίρεση τις αροτραίες (μεγάλες) καλλιέργειες αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του τζίρου στη γεωργία και την κτηνοτροφία. 

Μεγάλο μέρος του τζίρου για τα δέντρα , τις κτηνοτροφικές μονάδες, τα κηπευτικά , τα θερμοκήπια κλπ είναι το κόστος της ενέργειας, του νερού  και  των καυσίμων.
 Τα τελευταία χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής συντελούνται κοσμογονικές αλλαγές στην αγορά των αγροτικών προϊόντων στην περιοχή μας. Χώρες της κεντρικής Ευρώπης εγκαταλείπουν το μαλακό και στρέφονται στο σκληρό σιτάρι δημιουργώντας συνθήκες υπερπροσφοράς στους διεθνείς αγοραστές για το ελληνικό και δη το θεσσαλικό σιμιγδάλι. Και μέσα σε όλα αυτά πλέον και στην Ουκρανία που σε λίγα χρόνια θα ενταχθεί στην Ε.Ε. αγροτικές εκτάσεις μετατρέπονται σε σιτοβολώνες σκληρού σίτου αντί του μαλακού λόγω των ξηροθερμικών συνθηκών που επικρατούν πλέον και σε πιο βόρειους παραλλήλους πάνω από αυτές της Μεσογείου
Απαιτείται συνεπώς σοβαρός προγραμματισμός στον πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα στην αροτραία καλλιέργεια που είναι ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω της κλιματικής αλλαγής. 

Την ίδια ώρα βέβαια που στη χώρα μας υπάρχει προβληματισμός για την καλλιέργεια του βαμβακιού λόγω των χαμηλών ασύμφορων τιμών, στην Ιταλία ξεκινούν την καλλιέργειά του βασιζόμενοι στους οίκους μόδας προκειμένου να λάβουν την προστιθέμενη αξία από αυτό.

Τα πράγματα είναι απλά, όπως εξηγεί ο καθηγητής της Γεωπονικής του Παν. Θεσαλίας Νίκος Δαναλάτος: Η απότομη αύξηση των τιμών παραγωγού μετά τον κορονοϊό έφερε ανάσες οξυγόνου στον πρωτογενή τομέα αλλά δεν άργησε να συμπαρασύρει θεαματικά την αύξηση των τιμών των αγροεφοδίων και του εν γένει κόστους παραγωγής. Στο ίδιο διάστημα είναι αξιοπρόσεκτο το πόσο σύντομα και αδικαιολόγητα αυξάνουν οι τιμές λιπασμάτων και αγροχημικών όταν τείνει να αυξηθεί το εισόδημα του γεωργού!
 Όμως ενώ στις λαχανοκομικές και δενδρώδεις καλλιέργειες το κόστος των αγροχημικών και ενέργειας αποτελεί σχετικά μικρό ποσοστό του ακαθάριστου προϊόντος, στη μεγάλη καλλιέργεια το ποσοστό αυτό είναι μεγάλο και φθάνει το 50-70%! Έτσι η βουτιά που σημειώθηκε φέτος στις τιμές των περισσοτέρων προϊόντων (π.χ. βαμβάκι 39 από 75 λεπτά, σιτάρι 19 από 40 λεπτά κ.ο.κ.) χωρίς την ανάλογη μείωση του ήδη αυξημένου κόστους παραγωγής πέταξε την ονομαζόμενη «μεγάλη» ή «αροτραία καλλιέργεια» εκτός παιχνιδιού.

Το πρόβλημα αφορά κυρίως περί τα 7 εκατομμύρια στρέμματα σιτηρών 2,5 εκατομμύρια στρέμματα βαμβακιού και περί τα 2 εκατομμύρια στρέμματα άλλων αροτραίων καλλιεργειών (καλαμπόκια, κριθάρια κλπ) .Ο συνολικός τζίρος ήταν μέχρι πρόπερσι περί τα 2,5 δις με κόστος παραγωγής περί το 40%. Φέτος ο τζίρος δεν ξεπερνά το 1,3 δις ουσιαστικά με μηδενική κερδοφορία, ενώ το βαμβάκι έχει αρνητικό ισοζύγιο ακόμα και με τη συνδεδεμένη επιδότηση ώστε να κυριαρχεί η εντύπωση ότι βρίσκεται υπό διωγμό. 
Η λύση είναι απλή και την εφαρμόζουν ήδη οι Ευρωπαίοι όπως αναφέραμε και σε πρόσφατο σημείωμά μας. Η μεγάλη καλλιέργεια θα πρέπει να αντικατασταθεί σταδιακά αφού θα δέχεται πιέσεις από τη συμφωνία Mercosur και την προς ένταξη στην Ε.Ε. Ουκρανία  και να πάμε προς την πολύ πιο κερδοφόρα δενδρώδη καλλιέργεια. Αυτό όμως θα χρειαστεί κεφάλαια, νέες ποικιλίες, know-how, επικαιροποίηση και αξιολόγηση του εδαφολογικού χάρτη, και αρκετό χρόνο μετάβασης (5-8 έτη).

 Μέχρι τότε οι γεωργοί της αροτραίας καλλιέργειας θα πρέπει να επιβιώσουν με ελάφρυνση του κόστους παραγωγής κατά 50 % (λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ηλεκτρική ενέργεια  και πετρέλαιο). 
 Η διαμαρτυρία των αγροτών αργά ή γρήγορα θα τελειώσει, αλλά το πρόβλημα και η δραματική τους κατάσταση θα παραμείνει και θα μας στοιχειώνει όλους. Η κυβέρνηση πρέπει να πάρει τις απαραίτητες αποφάσεις αλλά και την ευθύνη των αποφάσεων αυτών.