Ηλεκτρολόγοι, μηχανολόγοι, μηχανικοί υπολογιστών: Οι επαγγελματίες που χτίζουν το αύριο

Η εποχή που διανύουμε μετασχηματίζει βαθιά το επάγγελμα του μηχανικού. Η παγκόσμια οικονομία καθοδηγείται σήμερα από δύο μεγάλες δυνάμεις: την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Οι επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας, δίκτυα, αποθήκευση, αυτοματισμούς και υποδομές πληροφορικής αναμένεται να αγγίξουν το 2025, τα 3,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων πάνω από τα δύο τρίτα αφορούν τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών και ενεργειακής απόδοσης, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA). Αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι οι μηχανικοί — και ειδικά οι ηλεκτρολόγοι, οι μηχανικοί υπολογιστών και οι μηχανολόγοι — βρίσκονται στο επίκεντρο της πιο έντονης βιομηχανικής και τεχνολογικής αλλαγής των τελευταίων δεκαετιών.

Στην Ευρώπη, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι επιστήμονες και οι μηχανικοί αποτελούν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό του εργατικού δυναμικού, ενώ οι επαγγελματίες πληροφορικής έχουν πλέον φτάσει το 5% της συνολικής απασχόλησης. Ο ρυθμός αύξησης των σχετικών θέσεων την τελευταία δεκαετία είναι διπλάσιος από τον μέσο όρο των λοιπών επαγγελμάτων, γεγονός που υπογραμμίζει τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα αυτών των κατευθύνσεων.

Όπως υπογραμμίζει στο ethnos.gr ο κ. Γιώργος Γατούδης, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας «στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, οι επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και των προγραμμάτων ΕΣΠΑ δίνουν σημαντική ώθηση στα έργα υποδομών, στην ψηφιοποίηση του Δημοσίου, στις ενεργειακές αναβαθμίσεις και στα δίκτυα μεταφοράς. Παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία της EURES για το 2024 κατατάσσουν την ευρεία ομάδα «επιστήμονες και μηχανικοί» στις ειδικότητες με πλεόνασμα εργατικού δυναμικού, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: η ζήτηση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα, αλλά εξαρτάται από τον κλάδο και την εξειδίκευση.

Υπάρχει έλλειψη μηχανικών με εμπειρία σε έργα ανανεώσιμων πηγών, σε βιομηχανικό αυτοματισμό, στα data centers, στις τηλεπικοινωνίες και στις ενεργειακές υποδομές. Όπου υπάρχει έργο, υπάρχει και ανάγκη — αλλά με αυξημένες απαιτήσεις σε πιστοποιήσεις, διεθνή πρότυπα και εξειδικευμένες δεξιότητες».

Οι ηλεκτρολόγοι μηχανικοί βρίσκουν νέες προοπτικές στην αναβάθμιση και διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων, στη διαχείριση ενέργειας και στην ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Οι μεγάλοι διαχειριστές (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, αλλά και διεθνείς EPC contractors) αναζητούν μηχανικούς που γνωρίζουν SCADA, συστήματα προστασίας, πρότυπα IEC και λύσεις αποθήκευσης. Παράλληλα, η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αιολικών και φωτοβολταϊκών, δημιουργεί νέες θέσεις σε commissioning, operation & maintenance, ενώ η γνώση προγραμματισμού σε Python ή MATLAB θεωρείται πλέον προαπαιτούμενο για τεχνικές αναλύσεις.

Οι μηχανικοί υπολογιστών κινούνται σε μια εξίσου εκρηκτική αγορά. Από τα ενσωματωμένα συστήματα για ηλεκτρικά οχήματα έως την κυβερνοασφάλεια βιομηχανικών εγκαταστάσεων, το φάσμα των εφαρμογών τους διευρύνεται συνεχώς. Η ραγδαία αύξηση των ειδικών ICT (πληροφορικής και επικοινωνιών) στην Ευρώπη επιβεβαιώνει αυτή τη δυναμική, με έμφαση σε τομείς όπως το Internet of Things, τα δίκτυα 5G, τα data centers και το edge computing. Όπως δείχνουν οι διεθνείς προβλέψεις, οι ρόλοι των computer hardware engineers και software developers αυξάνονται με ρυθμό από 7% έως 15% την επόμενη δεκαετία. Πρακτικά, οι μηχανικοί που συνδυάζουν γνώση hardware με προγραμματισμό και κυβερνοασφάλεια διαθέτουν το προφίλ με τη μεγαλύτερη διασπορά επαγγελματικών ευκαιριών διεθνώς.

Οι μηχανολόγοι μηχανικοί, από την άλλη, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της βιομηχανίας και της ενεργειακής μετάβασης. Από τα συστήματα ψύξης και θέρμανσης (HVAC) των κτιρίων έως τη συντήρηση των μονάδων παραγωγής και τη σχεδίαση εξοπλισμού για έργα υδρογόνου, οι δεξιότητές τους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Η έμφαση μετατοπίζεται στα ψηφιακά εργαλεία (CAD, FEM, CFD) και στην ενεργειακή αποδοτικότητα. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, οι θέσεις για μηχανολόγους προβλέπεται να αυξηθούν κατά 9% έως το 2034, αντανακλώντας την ανάγκη για μηχανικούς που κατανοούν τη μηχανική αξιοπιστία, τη βιωσιμότητα και τη ρομποτική παραγωγή.

Οι διεθνείς τάσεις επιβεβαιώνουν τη συνολική στροφή της αγοράς. Μόνο στον αιολικό τομέα, η WindEurope υπολογίζει ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί πάνω από 200.000 νέους εργαζομένους έως το 2030, με την πλειονότητα των θέσεων να απαιτεί μηχανικούς ισχύος, ηλεκτρολόγους και μηχανολόγους. Αντίστοιχα, η ανάπτυξη του υδρογόνου και των τεχνολογιών Power-to-X προβλέπεται να δημιουργήσει δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας την επόμενη πενταετία, σε υποδομές, ασφάλεια, logistics και ελέγχους διεργασιών.

Σε επίπεδο απολαβών, τα επαγγέλματα των μηχανικών και της πληροφορικής παραμένουν σταθερά πάνω από τον μέσο όρο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, που λειτουργούν ως σημείο διεθνούς αναφοράς, οι ειδικότητες των ηλεκτρολόγων, μηχανολόγων και μηχανικών υπολογιστών συγκαταλέγονται στις καλύτερα αμειβόμενες της τεχνολογικής βιομηχανίας, ενώ παρόμοια εικόνα παρατηρείται σε χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης. Το μήνυμα που εκπέμπει η αγορά είναι ξεκάθαρο: το πτυχίο του μηχανικού αποτελεί τη βάση, αλλά η επαγγελματική επιτυχία εξαρτάται πλέον από το βάθος της εξειδίκευσης. Πιστοποιήσεις όπως ISO 50001 ή IEC 61850 για ηλεκτρικά δίκτυα, IEC 62443 για ασφάλεια βιομηχανικών συστημάτων ή GWO για έργα αιολικής ενέργειας διαφοροποιούν σημαντικά το επαγγελματικό προφίλ. Παράλληλα, η ικανότητα διαχείρισης δεδομένων, η εξοικείωση με εργαλεία προσομοίωσης και η εμπειρία σε πραγματικά έργα είναι τα στοιχεία που μετατρέπουν έναν απόφοιτο σε περιζήτητο επαγγελματία.

Η Ελλάδα προσφέρει ευκαιρίες — αλλά κυρίως για εκείνους που «κουμπώνουν» στις ανάγκες της επόμενης μέρας: έργα ενεργειακής απόδοσης, έξυπνα δίκτυα, data centers, υποδομές 5G και πράσινες μεταφορές. Σε διεθνές επίπεδο, οι χώρες του Βορρά, η Γερμανία, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούν τους μεγαλύτερους εργοδότες για Έλληνες μηχανικούς, ιδιαίτερα σε έργα ανανεώσιμων πηγών, βιομηχανικού αυτοματισμού και υποδομών πληροφορικής.

Το συμπέρασμα

Το συμπέρασμα είναι σαφές: οι ηλεκτρολόγοι, οι μηχανικοί υπολογιστών και οι μηχανολόγοι βρίσκονται στο επίκεντρο της πιο κρίσιμης μεταστροφής της παγκόσμιας οικονομίας. Οι θέσεις εργασίας δεν χάνονται — μετασχηματίζονται. Και οι επαγγελματίες που επενδύουν στην τεχνική τους ταυτότητα, στις πιστοποιήσεις και στη συνεχή μάθηση είναι εκείνοι που θα οδηγήσουν την επόμενη δεκαετία των μηχανικών — στην Ελλάδα και πέρα από αυτήν.

ethnos.gr