ΕΝΦΙΑ: Με δύο «κόφτες» η καταργησή του σε 12.720 οικισμούς

Η πρόβλεψη αυτών των δύο φίλτρων αποτρέπει να μετατραπεί το μέτρο σε φορολογικό «δώρο» για πολυτελή ακίνητα καθώς κάποιοι πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να γλιτώσουν τον φόρο σε τουριστικούς προορισμούς όπως ο Πλατύς Γιαλός στη Μύκονο με 317 κατοίκους ή η Οία στη Σαντορίνη με 477

Με δύο κόφτες τίθεται σε εφαρμογή το μέτρο ανακούφισης που οδηγεί στην κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε 12.720 μικρούς οικισμούς σε όλη τη χώρα. Ο πρώτος κόφτης προβλέπει ότι εξαιρούνται όλοι οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής, με μόνη εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων. Ο δεύτερος κόφτης αφορά την αξία του ακινήτου: αν η φορολογητέα αξία υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ, ο ιδιοκτήτης δεν δικαιούται καμία έκπτωση, ακόμη κι αν το σπίτι του βρίσκεται σε χωριό με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων.

Η πρόβλεψη αυτών των δύο φίλτρων αποτρέπει να μετατραπεί το μέτρο σε φορολογικό «δώρο» για πολυτελή ακίνητα. Η συζήτηση φούντωσε αμέσως μετά την ανακοίνωση, καθώς κάποιοι πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να γλιτώσουν τον φόρο σε τουριστικούς προορισμούς που εμφανίζουν μικρό πληθυσμό, όπως ο Πλατύς Γιαλός στη Μύκονο με 317 κατοίκους ή η Οία στη Σαντορίνη με 477.

Στην πράξη, ωστόσο, οι τιμές των ακινήτων εκεί ξεκινούν από 4.000 έως και 7.000 ευρώ το τετραγωνικό, με αποτέλεσμα ακόμη και ένα μικρό σπίτι να αποτιμάται σε πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ. Οι βίλες με πισίνες και οι πολυτελείς κατοικίες που δεσπόζουν στις Κυκλάδες δεν πρόκειται να δουν καμία ελάφρυνση, καθώς υπερβαίνουν το όριο των 400.000 ευρώ και οι ιδιοκτήτες τους θα συνεχίσουν να πληρώνουν ΕΝΦΙΑ, με προσαύξηση μάλιστα όταν η συνολική τους περιουσία υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ.

Αντίθετα, πραγματικοί ωφελημένοι είναι οι ιδιοκτήτες σε χιλιάδες μικρά χωριά και κωμοπόλεις της επαρχίας. Από το 2026 θα δουν τον ΕΝΦΙΑ τους μειωμένο κατά 50% και από το 2027 θα απαλλαγούν πλήρως, αρκεί να πρόκειται για την κύρια κατοικία τους και να έχουν δηλωθεί ως φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας. Δεν περιλαμβάνονται εξοχικές ή δευτερεύουσες κατοικίες, ούτε κατοικίες νομικών προσώπων.

Το μέτρο στηρίζεται στην απογραφή του 2021, η οποία προσδιόρισε ποιοι οικισμοί έχουν κάτω από 1.500 κατοίκους και έτσι εντάσσονται στη ρύθμιση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, το δημοσιονομικό κόστος της πλήρους απαλλαγής υπολογίζεται σε περίπου 75 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το ποσό θεωρείται σχετικά χαμηλό σε σχέση με το συνολικό έσοδο από τον ΕΝΦΙΑ, που ξεπερνά τα 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, και γι’ αυτό κρίθηκε διαχειρίσιμο. Υπολογίζεται ότι σχεδόν ένα εκατομμύριο ακίνητα θα επωφεληθούν από την απαλλαγή, δίνοντας σημαντική ανάσα σε οικογένειες που ζουν μόνιμα στην περιφέρεια και αντιμετωπίζουν το υψηλό κόστος ζωής.

Η εφαρμογή γίνεται σε δύο φάσεις ώστε να μη δημιουργηθεί δημοσιονομικό σοκ. Πρώτα θα έρθει το 2026 η μείωση κατά 50% και στη συνέχεια, από το 2027, η πλήρης απαλλαγή. Έτσι, το κράτος δίνει σήμα στήριξης προς τα μικρά χωριά και τους μόνιμους κατοίκους τους, επιδιώκοντας να ανακόψει την πληθυσμιακή συρρίκνωση και να ενισχύσει την περιφερειακή συνοχή.

Ταυτόχρονα, όμως, με τους δύο κόφτες στέλνει το μήνυμα ότι η ρύθμιση δεν αφορά τους έχοντες και κατέχοντες σε πολυτελή νησιά ή στην Αττική, αλλά τους κατοίκους που μένουν μόνιμα σε μικρούς οικισμούς και έχουν χαμηλότερη αξία περιουσίας.

Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη κοινωνικής στήριξης και στη διατήρηση της φορολογικής δικαιοσύνης. Για τα νοικοκυριά σε όλη τη χώρα που θα δουν τον ΕΝΦΙΑ να μειώνεται και τελικά να μηδενίζεται, η ελάφρυνση αυτή θα σημαίνει ουσιαστική ενίσχυση του οικογενειακού προϋπολογισμού. Για τις περιοχές με υπερβολικά υψηλές αξίες, οι δύο κόφτες κρατούν το μέτρο στοχευμένο, αποτρέποντας κάθε πιθανότητα να εμφανιστεί ως δώρο στους ισχυρούς.