Η Covid και η γρίπη ίσως ξυπνούν κοιμισμένα καρκινικά κύτταρα

Ιογενείς λοιμώξεις όπως η Covid και η γρίπη ενδέχεται να ξυπνούν κοιμισμένα καρκινικά κύτταρα σε πρώην καρκινοπαθείς και να οδηγούν στην εμφάνιση μεταστατικών όγκων, διαπιστώνει μελέτη που εξέτασε πειραματόζωα και επιδημιολογικά δεδομένα της πανδημίας.

Ακόμα και οι ασθενείς που δείχνουν να έχουν απαλλαγεί από τον καρκίνο φέρουν σε κάποιες περιπτώσεις καρκινικά κύτταρα που αποσπάστηκαν από τον αρχικό όγκο και μετακινήθηκαν νέες θέσεις όπως οι πνεύμονες και ο μυελός των οστών.

Τα κύτταρα αυτά μπορούν να παραμείνουν σε λανθάνουσα κατάσταση για δεκαετίες, πριν τελικά ξυπνήσουν για να δημιουργήσουν νέους όγκους. Περίπου το ένα τέταρτο των ασθενών που επιζούν από καρκίνο του μαστού εμφανίζουν τελικά μεταστάσεις λόγω αυτού του φαινομένου.

Η μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature εξετάζει τον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου και υποδεικνύει ότι τα κοιμισμένα καρκινικά κύτταρα μπορούν να ξυπνήσουν λόγω των φλεγμονωδών αντιδράσεων που προκαλούνται από ιογενείς λοιμώξεις.

Εξετάζοντας δεδομένα της πανδημίας, οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η λοίμωξη Covid συνδέεται με διπλασιασμό του κινδύνου θανάτου από καρκίνο.

Τα ευρήματα «είναι δραματικά» σχολίασε στον δικτυακό τόπο του περιοδικού ο Τζέιμς ΝτεΓκρέγκορι του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στην Ορόρα, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού δεν ξυπνούν απλά τα κύτταρα αλλά επιπλέον πυροδοτούν τον πολλαπλασιασμό τους σε «τεράστιους αριθμούς» είπε ο ερευνητής.

Κύτταρο καρκίνου του μαστού σε εικόνα ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης (US National Cancer Institute)

Ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός

Ο ΝτεΓκρέγκορι και οι συνεργάτες του απομόνωσαν καρκινικά κύτταρα από ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να εμφανίζουν καρκίνο του μαστού. Τα κύτταρα μεταφέρθηκαν σε άλλα όργανα, όπως οι πνεύμονες, και στη συνέχεια τα πειραματόζωα εκτέθηκαν είτε στον κορονοϊό της Covid είτε στον ιό της γρίπης.

Τα καρκινικά κύτταρα ενεργοποιήθηκαν μόλις λίγες ημέρες μετά τη λοίμωξη, οπότε άρχισαν να πολλαπλασιάζονται και να δημιουργούν μεταστάσεις.

Η ανάλυση υποδεικνύει ότι η ενεργοποίηση των κυττάρων αυτών οφείλεται στην ιντερλευκίνη-6, μια ουσία του ανοσοποιητικού συστήματος που ενισχύει τις άμυνες έναντι ιών. Σε ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να μην παράγουν ιντερλευκίνη-6, τα καρκινικά κύτταρα πολλαπλασιάζονταν με πολύ μικρότερη ταχύτητα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις πάντως η λοίμωξη δεν ήταν αρκετή για να προκαλέσει μεταστάσεις, δεδομένου ότι τα καρκινικά κύτταρα επανήλθαν σε λανθάνουσα κατάσταση περίπου δύο εβδομάδες μετά την αρχική έκθεση στον ιό, χωρίς όμως να μειωθεί ο αριθμός τους.

Οι ερευνητές εκτιμούν πάντως ότι μια σειρά διαδοχικών λοιμώξεων αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επικίνδυνων μεταστάσεων.

«Η φλόγα φουντώνει αλλά μετά υποχωρεί» είπε ο ΝτεΓκρέγκορι. «Τώρα όμως έχεις 100 φορές περισσότερη χόβολη», κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο μελλοντικών μεταστάσεων.

Τα ευρήματα στα ποντίκια φαίνεται ότι ισχύουν και στον άνθρωπο: πληθυσμιακά δεδομένα από τη Βρετανία και άλλες χώρες έδειξαν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε άτομα που είχαν νοσήσει από Covid-19 τους προηγούμενους μήνες.

Εφόσον επιβεβαιωθούν με περαιτέρω έρευνες, τα συμπεράσματα της μελέτης θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέες συστάσεις για τους πρώην καρκινοπαθείς. Για παράδειγμα, φάρμακα που μπλοκάρουν την ιντερλευκίνη-6 έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της φλεγμονής σε ασθενείς με Covid-19. Μελλοντικές μελέτες απαιτούνται για να διαπιστωθεί αν τα φάρμακα αυτά προλαμβάνουν και τις μεταστάσεις.

Μέχρι να υπάρξουν τελικές απαντήσεις, συνέστησε ο ΝτεΓκρέγκορι, οι ασθενείς που έχουν επιζήσει από τον καρκίνο καλό θα ήταν να εμβολιάζονται κατά της Covid-19 και της γρίπης και να προσέχουν τις αναπνευστικές λοιμώξεις.

Η ομάδα του ερευνητή σκοπεύει τώρα να μελετήσει αν το φαινόμενο ισχύει και για άλλες μορφές καρκίνου ή άλλους ιούς.

Πηγή: in.gr