Μελέτη-σοκ: Η κλιματική αλλαγή τριπλασίασε τους θανάτους από τον πρόσφατο καύσωνα και τις ακραίες θερμοκρασίες στην Ευρώπη

Η κλιματική αλλαγή τριπλασίασε τους πρόσφατους θανάτους από τον καύσωνα που σάρωσε την Ευρώπη.

Η κλιματική αλλαγή έχει αρχίσει να αφήνει έντονα και μετρήσιμα αποτυπώματα στην Ευρώπη, με το πιο πρόσφατο και τραγικό παράδειγμα το κύμα καύσωνα που έπληξε την ήπειρο στα τέλη Ιουνίου και αρχές Ιουλίου 2025.

Σύμφωνα με νέα ανάλυση από επιστήμονες του Imperial College του Λονδίνου και της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, η υπερθέρμανση του πλανήτη τριπλασίασε τον αριθμό των θανάτων από τις ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν.
Σιωπηλός δολοφόνος ο καύσωνας, λόγω κλιματικής αλλαγής

Οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από 12 ευρωπαϊκές πόλεις και διαπίστωσαν ότι, χωρίς την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη, οι θερμοκρασίες θα ήταν κατά 2 έως 4 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερες. Αυτή η διαφορά αποδείχθηκε θανατηφόρα: από τους περίπου 2.300 θανάτους που συνδέθηκαν με τον καύσωνα, οι 1.500 αποδίδονται άμεσα στην κλιματική αλλαγή.

Πόλεις όπως το Μιλάνο (317 θάνατοι), η Βαρκελώνη (286), το Παρίσι (235), το Λονδίνο (171) και η Ρώμη (164) ήταν από τις περισσότερο πληγείσες από τον αποκαλούμενο και «σιωπηλό δολοφόνο». Οι περισσότεροι θάνατοι αφορούσαν ηλικιωμένους άνω των 65 ετών, επιβεβαιώνοντας ότι η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού αυξάνει την ευαλωτότητα απέναντι σε ακραίες θερμοκρασίες.

«Η ζέστη είναι σιωπηλός δολοφόνος», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης, Δρ Friederike Otto. «Τα δύο τρίτα των θανάτων αυτών δεν θα είχαν συμβεί αν δεν υπήρχε η υπερθέρμανση του πλανήτη». Αντίστοιχα, ο ειδικός σε θέματα κλίματος Γαρύφαλλος Κωνσταντινούδης, του Imperial υπογράμμισε ότι οι πραγματικοί αριθμοί ενδέχεται να είναι δεκάδες χιλιάδες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ανάλυση αυτή, αν και πρόκειται για ταχεία εκτίμηση που δεν έχει υποβληθεί ακόμη σε αξιολόγηση από ομοτίμους, βασίζεται σε επιστημονικά αξιόπιστες μεθόδους, επισημαίνει το Politico. Υπογραμμίζεται, ωστόσο, ότι δεν περιλαμβάνει θανάτους από πυρκαγιές ή καπνό, παρότι και αυτοί είναι συνέπεια των ακραίων θερμοκρασιών. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, δύο αγρότες έχασαν τη ζωή τους ενώ προσπαθούσαν να ξεφύγουν από φωτιές.

Ο θερμότερος Ιούνιος στην Δυτική Ευρώπη

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, ο Ιούνιος του 2025 ήταν ο τρίτος θερμότερος παγκοσμίως και ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ για πολλές περιοχές της δυτικής Ευρώπης. Την κατάσταση επιδείνωσε το εξαιρετικό θαλάσσιο κύμα καύσωνα στη Μεσόγειο, με θερμοκρασίες-ρεκόρ στην επιφάνεια του νερού.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος έχει προειδοποιήσει ότι, αν η μέση θερμοκρασία του πλανήτη αυξηθεί κατά 1,5°C, οι θάνατοι από ζέστη μπορεί να δεκαπλασιαστούν. Με την παγκόσμια θερμοκρασία να έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,3°C σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή και να κατευθύνεται προς τους 2,7°C μέχρι το τέλος του αιώνα, το μέλλον προμηνύεται επικίνδυνο.

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Copernicus κατέγραψε μάλιστα και σημαντική αύξηση στις λεγόμενες «τροπικές νύχτες», κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C, δημιουργώντας σοβαρές δυσκολίες για την ανάπαυση των ανθρώπων. Στην Ισπανία, ορισμένες περιοχές βίωσαν 24 τέτοιες νύχτες τον Ιούνιο, αριθμός αυξημένος κατά 18 σε σχέση με τον μέσο όρο του μήνα, μετέδωσε ο Guardian σε σχετικό του δημοσίευμα.

«Η κρίση είναι πολύ πιο έντονη απ’ ό,τι νομίζαμε»

Η Samantha Burgess, αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής του Copernicus, υπογράμμισε ότι οι ακραίες θερμοκρασίες στη Μεσόγειο αύξησαν δραματικά το θερμικό στρες που βίωσαν πολλές περιοχές της Ευρώπης. Όπως ανέφερε, «η κρίση είναι πολύ πιο έντονη απ’ ό,τι νομίζαμε» και προειδοποίησε ότι οι καύσωνες αναμένεται να γίνουν πιο συχνοί, έντονοι και ευρύτερα διαδεδομένοι λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Παράλληλα, το Mercator Ocean, μη κερδοσκοπικός ερευνητικός οργανισμός που διαχειρίζεται τη θαλάσσια υπηρεσία του Copernicus, αποκάλυψε πως σχεδόν τα δύο τρίτα της Μεσογείου επλήγησαν από ισχυρούς ή και ακραίους θαλάσσιους καύσωνες τη μεγαλύτερη έκταση που έχει καταγραφεί ποτέ και συνθήκες που προκαλούν μαζική θνησιμότητα σε θαλάσσια οικοσυστήματα, επηρεάζοντας ψάρια και φυτά.

Πηγή: <a target="_blank" href="https://www.iefimerida.gr">iefimerida.gr</a> - <a target="_blank" href="https://www.iefimerida.gr/kosmos/meleti-sok-klimatiki-allagi-triplasiase-thanatoys-logo-kaysona">Μελέτη-σοκ: Η κλιματική αλλαγή τριπλασίασε τους θανάτους από τον πρόσφατο καύσωνα και τις ακραίες θερμοκρασίες στην Ευρώπη - iefimerida.gr</a></p>