Θετίδιο Φαρσάλων: Ένας βυθισμένος βυζαντινός ναός του 12ου αιώνα

Στις δυτικές παρυφές του οικισμού του Θετιδίου Φαρσάλων βρίσκεται ένας μοναδικός μικρός βυζαντινός ναός, βυθισμένος και καλά προφυλαγμένος μέσα στην αγκαλιά της θεσσαλικής γης.

Σύμφωνα με τις τοπικές προφορικές παραδόσεις, ο ναός πρωτοοικοδομήθηκε με ταπεινά υλικά, πέτρα και πηλό, ενδεχομένως ως χώρος ασκητικού μοναχισμού, γύρω στις αρχές του 12ου αιώνα, σε μια περιοχή δύσβατη και δυσπρόσιτη.

Κατά μία άποψη, με βάση διαβρωμένη και μη αναγνώσιμη σήμερα επιγραφή, ο Ναός αγιογραφήθηκε αρχικά το έτος 1438 από ανώνυμο αγιογράφο. Το 1720 στην περιοχή εγκαθίστανται κάτοικοι και ιδρύουν χωριό με την ονομασία «Αλχανί». Αυτοί κάνουν και την πρώτη αρχιτεκτονική μετατροπή στο Ναό, προσθέτοντας στη δυτική πλευρά του μικρό κτίσμα, το οποίο αποτέλεσε το γυναικωνίτη του, ακριβώς εκεί που αρχικά έστεκε ο χώρος διαβίωσης των μοναχών. Έκτοτε ο Ναός της Υπαπαντής χρησιμοποιήθηκε ως η εκκλησία του χωριού. Όπως σώζεται, σήμερα, είναι μικρός, μονόχωρος ναός με στενό νάρθηκα. Σύμφωνα με μελετητές του μνημείου, η αγιογράφηση του, τουλάχιστον αυτή που σώζεται έως σήμερα, έγινε τότε, μέσα στο 18ο αιώνα.

Στο μνημείο έχει γίνει σειρά επεμβάσεων, σε παλαιότερες περιόδους, που έχουν αλλοιώσει την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του. Αναφέρεται η αλλαγή της στέγης, η κάλυψη με ασβεστοκονίαμα του εξωτερικού κελύφους και τέλος, η κατασκευή λίθινου περιβόλου περιμετρικά του Ναού, καθώς και το στρώσιμο με τσιμέντο της επιφάνειας του εδάφους πέριξ του ναού.

Η Δημοτική αρχή Φαρσάλων θέλοντας να διασώσει το μοναδικό αυτό βυζαντινό μνημείο από τον Ιανουάριο του 2020 έκανε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου το μνημείο να αναστηλωθεί. Αρχικά κατέθεσε στο υπουργείο πολιτισμού την ολοκληρωμένη πρόταση αποκατάστασης η οποία πέρασε με επιτυχία από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο του Υπουργείου Πολιτισμού , ο φάκελος περιείχε την στατική και αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης, τα τεύχη δημοπράτησης καθώς και την μελέτη αποκατάστασης των αγιογραφιών. Η αναζήτηση χρηματοδοτικού εργαλείου αποτέλεσε στοίχημα για τον Δήμο Φαρσάλων, ο οποίος με συντονισμένες ενέργειες κατάφερε να ενταχθεί το έργο από το υπουργείο Πολιτισμού στα έργα που προτείνονται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας για το Πρόγραμμα ΕΣΠΑ του 2021-2027.