Χάνουν τα φτηνά λιπάσματα οι αγρότες της ΕΕ από λάθη της Κομισιόν, άκαπνο το RENURE

Η Ευρώπη ενδέχεται να υπονομεύσει τη στρατηγική της αυτονομία στα λιπάσματα λόγω καθυστερήσεων στην τροποποίηση της οδηγίας για τα νιτρικά άλατα, προκειμένου να διευκρινιστεί η παρέκκλιση σχετικά με τις τεχνολογίες RENURE (Recovered Nitrogen from Manure).

Οι αγροτοσυνεταιριστικές οργανώσεις Copa-Cogeca, η Ευρωπαϊκή Ένωση Βιοαερίου EBA και η Ευρωπαϊκή Ένωση Βιομηχανίας Γεωργικών Μηχανημάτων CEMA, σε κοινή επιστολή τους, προς τους Επιτρόπους Περιβάλλοντος και Γεωργίας κ.κ. Roswall και Hansen, ζητούν την επείγουσα τροποποίηση της Οδηγίας για τα Νιτρικά, γιατί σε αντίθετη περίπτωση η ΕΕ ενδέχεται να υπονομεύσει τη στρατηγική της αυτονομία στα λιπάσματα.

Αυτή η επιστολή έρχεται εν μέσω αυξανόμενων πιέσεων στους αγρότες της ΕΕ λόγω των επικείμενων κυρώσεων σε ρωσικά και λευκορωσικά λιπάσματα που αναμένεται να φέρουν αυξήσεις των τιμών.

    Η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στα λιπάσματα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά επιτακτική ανάγκη

Σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωργία οφείλει να καταστεί ταυτόχρονα πιο πράσινη, πιο ανταγωνιστική και πιο αυτάρκης, το RENURE ενσαρκώνει όλα τα παραπάνω. Η μη αξιοποίησή του δεν είναι απλώς τεχνολογικό έλλειμμα είναι στρατηγική αποτυχία», τονίζουν οι οργανώσεις.

Το RENURE (REcovered Nitrogen from manURE) αναφέρεται σε επεξεργασμένα προϊόντα κοπριάς που έχουν μετατραπεί σε λιπάσματα υψηλής περιεκτικότητας σε άζωτο, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια σε περιοχές όπου ισχύουν περιορισμοί λόγω της Οδηγίας για τα Νιτρικά (91/676/EEC). Η χρήση αυτών των προϊόντων επιτρέπει την εφαρμογή αζώτου πέραν του ορίου των 170 kg N/ha/έτος, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια και εφαρμόζονται με κατάλληλες πρακτικές διαχείρισης.

Προσφέρει μια τοπική καινοτομία με παγκόσμια σημασία, βασισμένη στην ανάκτηση αζώτου από την κοπριά, με δυνατότητα να μειώσει τις εκπομπές των κτηνοτροφικών μονάδων και να υποκαταστήσει συνθετικά λιπάσματα, των οποίων οι εισαγωγές από Ρωσία και Λευκορωσία βρίσκονται στο στόχαστρο κυρώσεων.

Όμως, παρά τη θετική αποτίμηση από την ίδια την Κομισιόν - στο πλαίσιο του «Οράματος για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα» και της «Καθαρής Βιομηχανικής Συμφωνίας» - η ενσωμάτωση του RENURE στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό οικοσύστημα παραμένει ανεπαρκής.

Το τρέχον ρυθμιστικό πλαίσιο δεν κατάφερε να ξεκλειδώσει αυτό το δυναμικό. Το RENURE παραμένει περιορισμένο στην οδηγία για τα νιτρικά άλατα.

«Η τροποποίηση που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ευθυγραμμίζεται πλήρως με τα κριτήρια RENURE που αναπτύχθηκαν από το Κοινό Κέντρο Ερευνών, ούτε με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας που προβλέπει. Η τεχνολογική ουδετερότητα θα πρέπει να αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της νομοθεσίας όποτε είναι δυνατόν, προκειμένου να αποφευχθεί η εύνοια ή οι διακρίσεις σε βάρος οποιασδήποτε τεχνολογίας ή των κατασκευαστών, προγραμματιστών, προμηθευτών και διανομέων της. Αυτή η αρχή εμποδίζει επίσης τη γρήγορη απαρχαιωμένη νομοθεσία και την απαίτηση περαιτέρω τροποποίησης», αναφέρει η επιστολή.

Το σχέδιο τροπολογίας που προωθεί η Επιτροπή δεν εναρμονίζεται με τα επιστημονικά κριτήρια του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) και αγνοεί την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας, η οποία αποτελεί θεμέλιο της νομοθετικής ακεραιότητας και εγγύηση για ίσους όρους ανταγωνισμού. Με την καταγραφή περιοριστικού καταλόγου εγκεκριμένων μεθόδων επεξεργασίας, το κείμενο επιφέρει ασφυκτικό έλεγχο στην καινοτομία, αποκλείοντας νέες ή βελτιωμένες τεχνολογίες. Πρόκειται για μία κατάφωρη αντίφαση ως προς τις φιλοδοξίες της Επιτροπής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Περαιτέρω, η επιβολή ανώτατου ορίου 100 kg αζώτου ανά εκτάριο/έτος από RENURE αποτελεί τεχνικά ατεκμηρίωτη επιλογή. Καθώς τα προϊόντα RENURE είναι χημικά και λειτουργικά ισοδύναμα με τα συνθετικά λιπάσματα, η εφαρμογή τέτοιου περιορισμού δεν έχει επιστημονική βάση και δημιουργεί τεχνητά εμπόδια στην κυκλική οικονομία.

Οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί της ΕΕ, που θέτουν όρια στη χρήση κοπριάς λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε άζωτο, παραμένουν εμπόδιο.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις του αγροτικού τομέα, η Επιτροπή Νιτρορρύπανσης δεν έχει προχωρήσει την τροπολογία στις τελευταίες τέσσερις συνεδριάσεις της.

Αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη σαφούς νομικού πλαισίου, δημιουργεί ένα κενό ρυθμιστικής προβλεψιμότητας, αποτρέποντας επενδύσεις και διατηρώντας την εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές.