Η ανησυχητική αύξηση στο έλλειμμα εισαγωγών- εξαγωγών και η ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής

Οι αγροτικές κινητοποιήσεις φέρνουν πάλι στο προσκήνιο τη συζήτηση για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Αγρότες, βιοτέχνες, επιχειρήσεις, βιομηχανίες στενάζουν κάτω από το υψηλό ενεργειακό κόστος και το κόστος των καυσίμων, αλλά και την έλλειψη εργατικών χεριών. 

Οι υψηλοί ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε ενέργεια και καύσιμα (όπου είμαστε από τις ακριβότερες χώρες στην Ευρώπη) μπορεί να αποφέρουν έσοδα στα κρατικά ταμεία σε μια χρονιά μάλιστα που είμαστε υποχρεωμένοι να παρουσιάσουμε πλεονάσματα στον προϋπολογισμό , μετά τη διετία της ποσοτικής  χαλάρωσης στην ευρωζώνη  λόγω της πανδημίας . Μπορεί επίσης να δίνουν την άνεση στην κυβέρνηση και για κάποιες προεκλογικές παροχές, δεν παύουν ωστόσο να αποτελούν «θηλιά στο λαιμό» για την πραγματική οικονομία της χώρας. 
Και ήδη τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια επιστροφής στην «ανορθογραφία» των προ των μνημονίων ετών άρχισαν να εμφανίζονται με το άνοιγμα της ψαλίδας στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

 Μπορεί η κυβέρνηση να πανηγυρίζει για την αύξηση που σημείωσε το ΑΕΠ της χώρας το 2022 (πάνω από 5%), για τη μείωση της ανεργίας στο 11,2% σε σχέση με το άνω του 20% που κινείτο στα μνημονιακά χρόνια, για την αύξηση των επενδύσεων την τελευταία 3ετία, ωστόσο υπάρχουν και κάποια πολύ ανησυχητικά στοιχεία για τις επιδόσεις της εθνικής μας οικονομίας
 Το παραγωγικό μοντέλο της χώρας εξακολουθεί να πάσχει και το έλλειμμα στο ισοζύγιο εισαγωγών- εξαγωγών προβληματίζει παρά τις εξαγωγικές μας επιδόσεις, που ήταν πάνω από 50 δις ευρώ το 2022 σχεδόν υπερδιπλάσιες από ότι προ δεκαετίας.

Μελανό σημείο λοιπόν στις οικονομικές επιδόσεις της χώρας το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών που στο 11μηνο, παρά την αύξηση των εσόδων από υπηρεσίες, λόγω της υψηλής τουριστικής κίνησης, ίπτατο πάνω από 17 δισ. ευρώ.
Για την ακρίβεια στο 11μηνο η Ελλάδα σημείωσε εξαγωγές αγαθών περί τα  49 δισ. ευρώ και  εισαγωγές αγαθών περί τα 85 δισ. ευρώ. Το εμπορικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 36 δισ. ευρώ.

Επίσης, κατά την ίδια περίοδο, σημείωσε εισπράξεις από υπηρεσίες (τουρισμός, μεταφορές κλπ.) περί τα 45 δισ. ευρώ και πληρωμές περί τα 25,6 δισ. ευρώ. Το πλεόνασμα των 19 δισ. ευρώ από τις υπηρεσίες, αν αφαιρεθεί από το εμπορικό έλλειμμα των 36 δισ. ευρώ, αφήνει ένα έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών περί τα 17,4 δισ. ευρώ. 

Αξίζει να τονιστεί ότι για εισαγωγές κρέατος, γαλακτοκομικών, ζάχαρης, δημητριακών, ζωοτροφών, η χώρα δαπανά ετησίως περί τα 11 δις ευρώ, αφού η χώρα παραμένει ελλειμματική στα παραπάνω προϊόντα. Κάποτε είμαστε όμως πλεονασματικοί σε ζάχαρη και δημητριακά για παράδειγμα, ενώ η περεταίρω ανάπτυξη της κτηνοτροφίας παραμένει ζητούμενο
Το έλλειμμα αυτό των 17,4 δις ευρώ είναι το μεγαλύτερο μετά το 2009.  

Τα στοιχεία αυτά αφορούν το 11μηνο του 2022 και μάλλον μοιάζει απίθανο να ανατραπούν ή να αλλάξουν με την προσθήκη και του Δεκεμβρίου. Οι επιδοματικές πολιτικές ίσως να αναδειχτούν στην αχίλλειο πτέρνα της διαφαινόμενης οικονομικής ανάκαμψης.
Εκτός και αν είναι στοχευμένες όχι για την «εξαγορά ψήφων» αλλά για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας. Και ερχόμαστε στο διά ταύτα.

Η συρρίκνωση της βαμβακοκαλλιέργειας λόγω των ασύμφορων τιμών που δεν καλύπτουν το κόστος παραγωγής,  είναι ήδη γεγονός φέτος,παρά το ότι το εκκοκκισμένο βαμβάκι παραμένει στην πρώτη πεντάδα των πιο εξαγώγιμων προϊόντων της χώρας. Από την άλλη η περεταίρω αύξηση της κτηνοτροφίας για να καλυφτούν οι εισαγωγές απαιτεί καλλιέργεια ζωοτροφών, που απαιτούν νερό για άρδευση, στο οποίο η χώρα είναι ελλειμματική, ιδίως στη Θεσσαλική πεδιάδα.

 Οι βαμβακοπαραγωγοί λοιπόν ζητούν ενίσχυση γιατί πούλησαν κάτω από το κόστος παραγωγής. Μία ενίσχυση της τάξης των 20 ευρώ το στρέμμα με 2,6 εκατομμύρια στρέμματα που καλλιεργήθηκαν πέρυσι με βαμβάκι σημαίνει ένα κονδύλι της τάξης των 52 εκατομμυρίων ευρώ. Τα χρήματα αυτά δεν υπάρχουν στο  de minimis το οποίο καλείται να ενισχύσει και τους παραγωγούς φρούτων (αχλάδια, κεράσια, σταφύλια επιτραπέζια ,αμύγδαλα κ.α ) που δεν συμπεριελήφθησαν στα  «Ουκρανόμετρα». Επίσης η κυβέρνηση ετοιμάζεται να δώσει μια δεύτερη δόση επιστροφής ΕΦΚ πετρελαίου στους αγρότες πριν τις εκλογές, μέτρο το οποίο πιθανό θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός κατά την επίσκεψή του στη Θεσσαλία στις 21 με 22 Φεβρουαρίου.

Τα παραπάνω μέτρα βέβαια πρέπει να τύχουν και της έγκρισης της Ε.Ε.
 Αντί λοιπόν η κυβέρνηση να ψάχνει δημοσιονομικό χώρο για την ενίσχυση των αγροτών και της πραγματικής παραγωγής, ώστε να μειωθεί και το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο θα έπρεπε να χρησιμοποιεί τα κοινοτικά κονδύλια χρηματοδότησης και ήδη προς την κατεύθυνση αυτή ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Γεωργαντάς μαζί με ομολόγους του υπουργούς Γεωργίας 12 ευρωπαϊκών χωρών κυρίως του νότου κατέθεσαν πρόταση στην Ε.Ε. για τη δημιουργία ταμείου αρωγής των αγροτών από την «πολυκρίση» της πανδημίας, του πολέμου και την κλιματική. Φυσικά το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό εργαλείο είναι το Ταμείο Ανάκαμψης όπου προς τον πρωτογενή τομέα κατευθύνονται μόλις 500 εκατομμύρια ευρώ, εν αντιθέσει με την Ισπανία που χρηματοδοτεί την ύπαιθρο με κονδύλια της τάξης του 10% του δικού της Ταμείου Ανάκαμψης. 
Εννοείται φυσικά ότι η πιο στοχευμένη παρέμβαση θα ήταν η αύξηση των κονδυλίων για την αγορά ζωοτροφών και την προμήθεια λιπασμάτων, ώστε να εξομαλυνθεί και η ακρίβεια στα τρόφιμα, λόγω υπερίσχυσης της ζήτησης έναντι της προσφοράς. Και φυσικά έτσι μειώνεται και το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο.

Αλλά βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο οπότε…