Παγκόσμια μέρα περιβάλλοντος- γιορτή ή μνημόσυνο για τη Θεσσαλία;

Παγκόσμια ημέρα του Περιβάλλοντος η χθεσινή Κυριακή 5η Ιουνίου και για τη Θεσσαλία δεν είναι γιορτή, αλλά η όλη κατάσταση παραπέμπει σε... μνημόσυνο. Θεομηνίες του αιώνα, παγετοί, υπερκυτταρικές καταιγίδες, χαλάζια σε μεγάλη έκταση, την τελευταία 2ετία ο κάμπος και η ορεινή μας ζώνη βιώνουν ανυπέρβλητες καταστροφές και οι τοπικές κοινωνίες συμφορές.
Η επιτάχυνση των ακραίων φαινομένων αποκαλύπτει αφενός μεν ότι ο άνθρωπος αγνόησε το περιβάλλον, αφετέρου ότι η πολιτική ελίτ βολεύτηκε σε μία κατάσταση αδράνειας, αφήνοντας στο περιθώριο έργα αναγκαία -όπως αυτά στον Αχελώο-για τη διατήρηση και του φυσικού μας πλούτου, αλλά και της εθνικής οικονομίας που δοκιμάζεται από την ενεργειακή και διατροφική κρίση.
Η πληθυσμιακή αιμορραγία στην ύπαιθρο αφήνει αποδεκατισμένες τις ημιορεινές περιοχές της χώρας, εκεί που στο παρελθόν ανθούσαν των Ελλήνων οι κοινότητες και φρόντιζαν για τα δάση, την υδρονομία και συγκρατούσαν τα επικλινή εδάφη με τις αναβαθμίδες, βάζοντας φυσικά εμπόδια στις πλημμύρες.
Η θεσσαλική γη ερημώνει χάνει τη φέρουσα παραγωγική της ικανότητα, εξαιτίας της αναγκαστικής υπερεκμετάλλευσης των φυσικών της πόρων, το τοπίο διαμορφώνεται σε σκηνικό δυστοπίας από ένα εφιαλτικό μέλλον που δυστυχώς το ζούμε στο παρόν
Η θεομηνία «Ιανός» το φθινόπωρο του 2020 μας ανέδειξε με τον πλέον οδυνηρό τρόπο πως η ερήμωση των χωριών στην Αργιθέα, στα Αγραφα και την Οθρυ (από όπου πηγάζουν ο Πάμισος, ο Καλέντζης και ο Ενιπέας που προκάλεσαν και τα πιο έντονα πλημμυρικά φαινόμενα στη Νοτιοδυτική Θεσσαλία) ήταν καθοριστική για τη βιαιότητα των φαινομένων, όπως ανέφερε στην έκθεσή του και ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμης Λέκκας. Με δεδομένη την απουσία των δασικών υπηρεσιών από το φυσικό τους έργο, μπορεί αυτή η ερήμωση της υπαίθρου να έχει ολέθριες συνέπειες και να βυθίζει στη λάσπη ολόκληρες πόλεις, όπως συνέβη με την Καρδίτσα και τα Φάρσαλα, καταδικάζοντας σε μαρασμό για μεγάλο διάστημα τοπικές οικονομίες. Η δραματική κατάσταση που βιώνουν οι κτηνοτρόφοι με την αδυναμία κάλυψης του ενεργειακού κόστους και του κόστους των ζωοτροφών οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην ακόμη μεγαλύτερη εγκατάλειψη περιοχών όπως τα Άγραφα στην Καρδίτσα, το Λιβάδι, η Καλλιθέα και η Βερδικούσα στην Ελασσόνα, τα χωριά του Ασπροποτάμου στα Τρίκαλα, η Γκούρα στην Όθρυ κλπ καθώς κτηνοτρόφοι σφάζουν τα κοπάδια τους και φεύγουν από το επάγγελμα
Ένα άλλο μεγάλο ύπουλο φαινόμενο που συντελείται εδώ και δεκαετίες στη χώρα και ιδιαίτερα στον θεσσαλικό κάμπο είναι η διάβρωση των εδαφών και η απώλεια επικλινών εκτάσεων από τη γεωργία καθώς χάνεται σταδιακά με τις βίαιες εκπλύσεις η γονιμότητα των εδαφών, το χώμα παρασύρεται και μένουν γυμνά και πλέον ασύμφορα για εκμετάλλευση.
Μόνο στον Ν. Λάρισας σύμφωνα με τον καθηγητή της Γεωπονικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Νίκο Δαναλάτο χάθηκαν την τελευταία 20ετία περί τα 560.000 στρέμματα από επικλινείς εκτάσεις που καλλιεργούνταν με δημητριακά (σκληρό και μαλακό σιτάρι και κριθάρι). Αυτό είχε ως συνέπεια σε συνδυασμό με την έλλειψη νερού να ερημώσουν ακόμη περισσότερο τα χωριά και να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος που επιτείνει τη σφοδρότητα των θεομηνιών, αφού η απουσία του ανθρώπινου παράγοντα είναι καθοριστική καθώς απουσιάζουν τεχνικά έργα και «αμυντικές» ενέργειες (φράγματα, διανοίξεις και καθαρισμοί ποταμών και χειμάρρων κ.λπ.) για την αντιμετώπισή τους.
Η ερήμωση των χωριών φαίνεται πλέον και από τη νέα απογραφή που δίνει μείωση του πληθυσμού της χώρας (κατά 500.000 κατοίκους, ή -3,7%), ακόμη πιο δραματική μείωση της Θεσσαλίας (μείον 32.575 κατοίκους, ή -5,1%) μέσα σε μια δεκαετία και ειδικότερα της Καρδίτσας, όπου η μείωση του πληθυσμού της υπερβαίνει το 10% (μείωση κατά 11.823 κατοίκους σε σχέση με την απογραφή του 2011).
Ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας στο θεσσαλικό κάμπο έχει ένα έλλειμμα που υπερβαίνει τα 3 δις κ.μ. νερού, γόνιμες γαίες μετατρέπονται σε τεράστια φωτοβολταϊκά πάρκα, ενώ η υφαλμύρωση από τον Παγασητικό έφτασε μέχρι τη Χάλκη, λίγο έξω από τη Λάρισα... Στην Αργιθέα τα νερά του Κουμπουριανίτη από τρεχούμενα με την εγκατάλειψη των έργων του Αχελώου, από τα χημικά για τις ανατινάξεις, έγιναν στάσιμα και επικίνδυνα για νέες πλημμύρες. Αντί της δημιουργίας μιας νέας πανέμορφης τεχνητής λίμνης στη Συκιά, έχασαν τον ιχθυολογικό τους πλούτο και παραμένουν θλιβερό μνημείο υπενθύμισης της αδράνειας των πολιτικών δυνάμεων της χώρας…
Γιορτή λοιπόν ή μνημόσυνο;