Στους 100 σπουδαιότερους του κόσμου: Η πρόβλεψη του καθηγητή Χρηστάκη για το τέλος της πανδημίας βγαίνει αληθινή

Ο πατέρας του ήταν πυρηνικός φυσικός και η μητέρα του, επίσης Ελληνίδα, δασκάλα και ψυχολόγος. Αμφότεροι έκαναν μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Yale και ο Νικόλας Χρηστάκης γεννήθηκε στο New Haven του Connecticut το 1962.

Η οικογένειά του επέστρεψε στην Ελλάδα όταν ήταν τριών ετών και τα ελληνικά έγιναν η μητρική του γλώσσα. Επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες με την οικογένειά του στην ηλικία των έξι ετών και μεγάλωσε στην Ουάσινγκτον.

Μετά από 10 και πλέον χρόνια σπουδών, σε ιατρική και κοινωνιολογία, ο Ελληνοαμερικανός επιστήμονας έλαβε το 2013 τη θέση του καθηγητή Κοινωνικών και Φυσικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Yale, όπου διευθύνει το Εργαστήριο Ανθρώπινης Φύσης. Είναι επίσης συν-διευθυντής του Ινστιτούτου Επιστήμης Δικτύων του Yale, κατέχοντας τον ανώτερο ακαδημαϊκό βαθμό στο Πανεπιστήμιο («καθηγητής Sterling»), ο οποίος αποδίδεται στους αρίστους τους πεδίου τους. Το εν λόγω του Νικόλα Χρηστάκη είναι όπως… διαβάζεται: εξαιρετικά διευρυμένο. Κατέχει θέσεις στα τμήματα της Κοινωνιολογίας, της Οικολογίας και Εξελικτικής Βιολογίας, της Στατιστικής και Επιστήμης Δεδομένων, της Βιοϊατρικής Μηχανικής και της Ιατρικής.

Το 2009, συμπεριελήφθη στον κατάλογο των 100 πιο σημαντικών ανθρώπων στον κόσμο, του περιοδικού Time. Το 2009 και το 2010 συμπεριελήφθη από το περιοδικό Foreign Policy στον κατάλογο των κορυφαίων στοχαστών παγκοσμίως.

Ο Νικόλας Χρηστάκης ερευνά επιστημονικά τις αρχαίες καταβολές μας αλλά και τις σύγχρονες επιπτώσεις της ανθρώπινης φύσης στην εξέλιξη των κοινωνιών μας και – πλέον – την πρόσφατα αποκτηθείσα νέα ιδιότητά μας: την «ψυχολογία των αποκλεισμένων» στα χρόνια της πανδημίας.

Σε πρόσφατη συνέντευξη του στο CNN ανέλυσε σε βάθος την πανδημία της Covid-19 και τις μακροχρόνιες συνέπειες της, αντανακλώντας στις προβλέψεις του βιβλίου του, που έγραψε ειδικά για την πανδημία και το οποίο ξεκινά με μια ρήση του Καναδού φυσιολόγου σερ Ουίλιαμ Όσλερ από τη «Μελέτη των επιδημιών» του 1896: «Η ανθρωπότητα έχει τρεις μεγάλους εχθρούς: τον λοιμό, την πείνα και τον πόλεμo. Απ’ αυτούς μακράν ο μεγαλύτερος, μακράν ο τρομερότερος είναι ο λοιμός»…

Ο κ. Χρηστάκης διαίρεσε τη μεγαλύτερη επιδημία των 100 τελευταίων χρόνων σε τρεις φάσεις: η πρώτη είναι η άμεση, που θα διαρκέσει έως το τέλος του 2021, η ενδιάμεση, που θα κρατήσει μέχρι τα τέλη του 2023 και μια «μεταπανδημική» περίοδος που θα διαρκέσει για περίπου ένα χρόνο ακόμη.

Σύμφωνα με την ανάλυση του καθηγητή, κατά διάρκεια της άμεσης φάσης της πανδημίας βιώνουμε το «βιολογικό και επιδημιολογικό σοκ που προκαλεί ο κορωνοϊός». Σε συμπληρωματική – επεξηγηματική συνέντευξη του στα «ΝΕΑ», πριν από ένα μήνα, υπογράμμισε ότι «το κύμα του ιού που μας ταλαιπωρεί, η σαρωτική επέλαση της μόλυνσης θα συνεχιστούν όχι για περισσότερο από έξι, εννιά μήνες ακόμη», με την προϋπόθεση ότι η πλειονότητα των πληθυσμών θα εμβολιαστούν και δεν θα έχουμε άλλες περίπλοκες μεταλλάξεις.

Εφόσον αγγίξουμε το όριο της αποκαλούμενης φυσικής ανοσίας της αγέλης, θα ξεκινήσει σύμφωνα με τον καθηγητή η δεύτερη φάση. «Για κάθε άτομο που πεθαίνει από την πανδημία, πιθανώς άλλοι πέντε να αποκτήσουν σοβαρή αναπηρία, εκατομμύρια άνθρωποι θα χρειαστούν διαρκή ιατρική φροντίδα ακόμη κι όταν θα αφήσουμε πίσω μας την άμεση επίπτωση της πανδημίας: τη θνητότητα».

Βάσει της εν λόγω ανάλυσης η δεύτερη αυτή φάση θα συνεχιστεί πιθανότατα έως τις αρχές του 2024 και θα αφορά την «κλινική, κοινωνική, οικονομική και ψυχολογική ανάρρωση των κοινωνιών μας». Είναι η περίοδος που θα πρέπει να επανακάμψουμε όχι από τις βιολογικές ή τις επιδημιολογικές επιπτώσεις της πανδημίας, αλλά από τον ψυχολογικό, κοινωνικό και οικονομικό του αντίκτυπο.

Το τρίτο στάδιο είναι η post pandemic εποχή, στην οποία οι κοινωνίες θα συνέλθουν πλήρως. Είναι η περίοδος που ο καθηγητής συγκρίνει με την αντίστοιχη της δεκαετίας του 1920 μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πανδημία της Ισπανικής Γρίπης». Κατά τον κ. Χρηστάκη, όλες οι δυσκολίες, τα προβλήματα και οι δεσμεύσεις κοινωνικής αποστασιοποίησης που μας διέκριναν τα προηγούμενα χρόνια θα παύσουν.

Οι άνθρωποι θα επιδιώκουν ίσως περισσότερο και από την προ covid εποχή να κοινωνικοποιηθούν σε νυχτερινά κέντρα, μπαρ και εστιατόρια, αθλητικές και πολιτικές εκδηλώσεις και συναυλίες. «Μπορεί να δούμε και κάποια σεξoυαλική απελευθέρωση», αναφέρει ο καθηγητής και εξηγεί στα «Νέα» ότι στο δυτικό κόσμο η ατμόσφαιρα θα θυμίζει πανηγύρι. «Όπως όταν τελειώνει ο πόλεμος, όταν έρχεται το τέλος όλων των καταστροφών όπου εκείνοι που επέζησαν αρχίζουν να γλεντούν για να χαρούν την επόμενη μέρα τους που κέρδισαν».

Στην ίδια συνέντευξη ο παγκοσμίου φήμης επιστήμονας τόνισε ότι το μόνο που φοβάται πια σε σχέση με την πανδημία είναι μια «μετάλλαξη που θα ξεπεράσει και θα αχρηστεύσει τα εμβόλιά μας», ενώ ήταν ξεκάθαρος για το ποιος είναι ο ορθόδοξος τρόπος οικοδόμησης ανοσίας της αγέλης. «Ή κάνουμε το εμβόλιο ή νοσούμε από κορωνοϊό. Αν κάποιος προτιμάει τη μόλυνση είναι δική του επιλογή, όμως εγώ αυτή την επιλογή τη βρίσκω παράλογη…».