Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και τα προβλήματα της Θεσσαλίας

Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και τα προβλήματα της Θεσσαλίας
(Κώστας Γκούμας)*

Συνεχίζοντας τις επιτυχημένες πρωτοβουλίες και το πρόγραμμα επαφών με κυβερνητικά στελέχη και πολιτικούς παράγοντες, η Επιτροπή Διεκδίκησης για την επίλυση του Υδατικού προβλήματος Θεσσαλίας (Ε.Δ.Υ.ΘΕ) είχε πριν λίγες ημέρες τηλεδιάσκεψη με τον αρμόδιο για το περιβάλλον Υφυπουργό κ. Γ. Αμυρά.
Εκ μέρους της επιτροπής, ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ Δημήτρης Ντογκούλης παρουσίασε συνοπτικά στον υφυπουργό την δραματική κατάσταση των υδάτων της Θεσσαλίας, την διάβρωση των εδαφών, την πορεία ερημοποίησης τμημάτων του θεσσαλικού κάμπου, καθώς και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις από την αδυναμία της Πολιτείας να αντιμετωπίσει τα θηριώδη υδατικά ελλείμματα και να ανακόψει την καταστροφική αυτή πορεία με τεχνικά έργα και πολιτικές δράσεις.
Για να γίνει κατανοητό από τους αναγνώστες, ο Υπουργός Περιβάλλοντος έχει την ευθύνη γενικά για τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό δράσεων αλλά και τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων Υπουργείων στην προσπάθεια αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προβλημάτων.
Ειδικά για τα υδατικά, η αρμόδια γραμματεία υπάγεται απευθείας στην αρμοδιότητά του, εξ’ ου και ο λόγος που η Ε.Δ.Υ.ΘΕ επεδίωξε την συνάντηση αυτή.
Ας σημειωθεί επίσης ότι την περίοδο αυτή αναμένεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος η ανάθεση της εκπόνησης της 2ης αναθεώρησης των Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΥ) για τα δύο υδατικά διαμερίσματα που αφορούν στη Θεσσαλία, δηλαδή την λεκάνη απορροής (ΛΑΠ) Πηνειού και την ΛΑΠ Αχελώου (Δυτική Θεσσαλία και Δυτική Στερεά Ελλάδα).
Και, όπως επισημάναμε στον κ. Αμυρά, οι προσδοκίες μας ότι με την έγκριση (η πρώτη φορά το 2014) και εφαρμογή του ΣΔΥ θα υπήρχε βελτίωση της άθλιας και καταστροφικής διαχείρισης υδάτων, αλλά και της κακής κατάστασης των υδατικών οικοσυστημάτων (ποτάμια, υπόγεια νερά της Θεσσαλίας, κάτι που αποτελεί βασική επιταγή της Οδηγίας 60/2000 της ΕΕ), δυστυχώς διαψεύσθηκαν παταγωδώς.
Το ΣΔΥ, με αποκλειστική ευθύνη της πολιτικής όλων των Κυβερνήσεων, υπήρξε μια τυπική γραφειοκρατική ανταπόκριση προς την σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία και παραμένει «σχέδιο επί χάρτου», που όλοι οι πολιτικοί υπεύθυνοι αποφεύγουν να μπούνε στην ουσία του, αδιαφορώντας επιπρόσθετα για την ενίσχυση του διοικητικού μηχανισμού διαχείρισης υδάτων που (υποτίθεται) θα εφαρμόσει – υλοποιήσει τις δράσεις και τα έργα που προβλέπονται σε αυτό !
Κάνοντας μια αναδρομή στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν, θυμάμαι τον πολιτικό «ντόρο» που ξεσήκωναν πριν μερικά χρόνια, διάφορες οικολογικές οργανώσεις αλλά και πολιτικοί φορείς (πχ. ο τότε Συνασπισμός της αριστεράς), κάνοντας μάλιστα επίδειξη «προοδευτικότητας», που μαχητικά διεκδικούσαν να αποσπαστεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων (τότε ΥΠΕΧΩΔΕ), έτσι ώστε να μετατραπεί σε αυτόνομο Υπουργείο, το οποίο θα χαράσσει την στρατηγική και τις επιμέρους πολιτικές για το περιβάλλον.
Να λοιπόν που, εδώ και χρόνια, αυτό έγινε πράξη.
Να λοιπόν που τόσες και τόσες Κυβερνήσεις (συμπεριλαμβανομένων ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ) διέθεταν και διαθέτουν πλέον το κατάλληλο επιτελικό όργανο για περιβαλλοντική πολιτική.
Να λοιπόν που ο τομέας των υδάτων θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο σπουδαίων πρωτοβουλιών, αφενός για την οργάνωση της θεσμικής λειτουργίας του τομέα (πχ. φορέας διαχείρισης κατά υδατικό διαμέρισμα, αναδιοργάνωση Δ/νσεων Υδάτων, διάκριση αρμοδιοτήτων και εξασφάλιση τεχνολογικών μέσων για την παρακολούθηση της εφαρμογής των Οδηγιών, νόμων και του ΣΔΥ), αφετέρου για την υλοποίηση των δράσεων και έργων που θα αντιμετωπίσουν το υδατικό έλλειμμα της Θεσσαλίας.
Δυστυχώς, χωρίς διάθεση μηδενισμού, καμία από τις «πράσινες» και «εκσυγχρονιστικές» Κυβερνήσεις της δεκαετίας 2010 δεν ανέλαβε ουσιαστικές πρωτοβουλίες.
Όλοι εκείνοι οι «φασαριόζοι» οικολόγοι που ζητούσαν ξεχωριστό Υπουργείο Περιβάλλοντος, είτε ευρισκόμενοι και συνεργαζόμενοι (προσφέροντας το ανάλογο άλλοθι) εντός των κομμάτων εξουσίας είτε ως ανεξάρτητες πολιτικές οντότητες, ουδέποτε πρόβαλλαν την ανάγκη νέου πλαισίου διαχείρισης υδάτων, ουδέποτε εκπόνησαν οι ίδιοι ένα νομοσχέδιο ή/και απαίτησαν από μια Κυβέρνηση την τόσο αναγκαία θεσμική ανασυγκρότηση.
Ούτε βεβαίως και από την σημερινή Κυβέρνηση διαφάνηκε έως τώρα διάθεση για κάτι ανάλογο.
Όσο δε για τους Θεσσαλούς (τοπικές κομματικές οργανώσεις και βουλευτές), ελάχιστες έως μηδαμινές ήταν οι πιέσεις στις Κυβερνήσεις για αλλαγή πορείας στο υδατικό με έργα και δράσεις στη Θεσσαλία.
Για να επανέλθουμε στον κ. Αμυρά, άκουσε με προσοχή τις ενστάσεις μας για την πολιτική της Κυβέρνησης (που έως σήμερα κινείται ανάμεσα στην απραξία και την έλλειψη ενδιαφέροντος) και τις ανησυχίες μας για τους κινδύνους που μας απειλούν (οικολογι-κούς, οικονομικούς, κοινωνικούς).
Ο κ. Υφυπουργός δεσμεύτηκε για νέα επαφή με την Ε.Δ.Υ.ΘΕ για πιο ενδελεχή εξέταση των προβλημάτων.
Αναμένουμε με ενδιαφέρον. Όμως, εάν ο κ. Αμυράς θα μείνει τελικά στην ιστορία σαν ένας καλός Υπουργός Περιβάλλοντος, αυτό θα κριθεί όχι από τα λόγια, αλλά από τις πολιτικές πρωτοβουλίες που θα αναλάβει, τις πολιτικές που θα επεξεργαστεί και θα δρομολογήσει και, σε τελική ανάλυση, εάν ο ίδιος και η Κυβέρνηση του θα αφήσουν κάποιο ουσιαστικό αποτύπωμα στο υδατικό – οικολογικό πρόβλημα της Θεσσαλίας, που χωρίς αμφιβολία βρίσκεται στα όρια συναγερμού.
Στο χέρι τους λοιπόν είναι εάν θα ακολουθήσουν και αυτοί την στασιμότητα που παρέλαβαν από τους προηγούμενους ή αν θα αφουγκραστούν την αγωνία των Θεσσαλών και θα ανταποκριθούν (το ελπίζουμε) στα αιτήματα των καιρών !

*Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/ΚΕ