Φθίνει η γονιμότητα του θεσσαλικού κάμπου

Μέχρι και 50% έχει μειωθεί τα τελευταία 30 χρόνια η γονιμότητα του θεσσαλικού κάμπου, με αποτέλεσμα να πλήττεται η παραγωγή και στρέμματα να εγκαταλείπονται. Μετρήσεις του Εργαστηρίου Γεωργίας του Τμήματος Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας περιγράφουν μια ιδιαιτέρως ανησυχητική κατάσταση και συστήνουν τη λήψη μέτρων.
Μάλιστα κρίνει αναγκαία τη διοχέτευση νερού στον θεσσαλικό κάμπο, καθώς μεταξύ άλλων πρέπει να αναπτυχθούν και τα κτηνοτροφικά προϊόντα και η Ελλάδα να περιορίσει τις μεγάλες της εισαγωγές στον χώρο της ζωικής παραγωγής.

Ο πρόεδρος του Τμήματος Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Νίκος Δαναλάτος επισήμανε πως «γνωρίζουμε πως η εκτροπή του Αχελώου αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα. Όμως η Θεσσαλία έχει ανάγκη από νερό. Δεν γίνεται να κάνουμε κτηνοτροφία, όπου είμαστε ελλειμματικοί κατά 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ και αναγκαζόμαστε να κάνουμε εισαγωγές, και να μην μπορούμε να αναπτύξουμε κτηνοτροφές, όπως το καλαμπόκι, τη σόγια, επειδή δεν έχουμε νερό. Στη Θεσσαλία είμαστε ελλειμματικοί στο νερό γύρω στο 1,2 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα. Η λίμνη της Κάρλας θα δώσει γύρω στα 5.000.000 κυβικά μέτρα νερού, ποσότητα που είναι μικρή. Μόνο ο Αχελώος έχει τη δυνατότητα να φέρει πολύ νερό στη Θεσσαλία και να ποτιστεί ο κάμπος. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως τα νερά έχουν φτάσει σε μεγάλο βάθος και τα κόστη άρδευσης είναι υπέρογκα. Για παράδειγμα ακούμε για 70 και 80 ευρώ που έχει φτάσει το κόστος άρδευσης ανά στρέμμα στον θεσσαλικό κάμπο».

Τα ενεργειακά φυτά
Ο ίδιος πρόσθεσε πως «μια σημαντική διέξοδος για την αγροτική παραγωγή θα ήταν τα ενεργειακά φυτά. Ο παραγωγός με τις σημερινές καλλιέργειες έχει έσοδα 50 και 100 ευρώ το στρέμμα, ποσά πολύ μικρά. Ενδεικτικά το σιτάρι δίνει 20-30 ευρώ κέρδος ανά στρέμμα. Μια σωστή κίνηση θα ήταν ένα 10% των καλλιεργειών να γίνουν ενεργειακές. Για παράδειγμα, αν είχαμε ένα εκατομμύριο στρέμματα με ενεργειακά φυτά, αυτό θα αντιστοιχούσε σε ένα εκατομμύριο τόνους πετρέλαιο. Η αγριαγκινάρα μπορεί να βγάλει ένα τόνο πετρέλαιο, αν καλλιεργηθεί σε ένα στρέμμα, με μηδενική άρδευση και ζιζανιοκτονία και ο παραγωγός θα κερδίσει 100 και 130 ευρώ το στρέμμα. Η Θεσσαλία έχει 4.000.000 στρέμματα που καλλιεργούνται εκ των οποίων το 70% είναι σιτηρά και βαμβάκι. Δυστυχώς η κρίση δεν άφησε τις κυβερνήσεις και τους επιχειρηματίες να δουν πιο καλά το θέμα των ενεργειακών φυτών και κινήθηκαν προς άλλες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας».

Ο κ. Δαναλάτος αναφέρθηκε και σε μια άλλη παρέμβαση που πρέπει να γίνει για τη βελτίωση της κατάστασης στον θεσσαλικό κάμπο επισημαίνοντας την αμειψισπορά.
«Με τις μονοκαλλιέργειες των 30 και 40 ετών, υποδιπλασιάζεται κάθε 30 χρόνια η οργανική ουσία του εδάφους, όπως δείχνουν τα στοιχεία μας στο εργαστήριο. Δηλαδή φέτος έχουμε τη μισή οργανική ουσία σε σχέση με το 1987. Η γονιμότητα φθίνει και πλέον έχουμε μετρήσεις σε συνεργασία με άλλα εργαστήρια που λένε ότι αν δεν παρέμβουμε τώρα, τότε σε 20 χρόνια και νερό και λίπασμα να βάζουμε, η παραγωγή θα φθίνει ακόμη πιο πολύ. Γι’ αυτό και επισημαίνουμε την ανάγκη να βάζουμε ενδιάμεσες καλλιέργειες ψυχανθών για χλωρή λίπανση. Δηλαδή βάζουμε το μπιζέλι, το βίκο, το κουκί, ανάμεσα στο καλαμπόκι και το βαμβάκι, που το αφήνουμε να αναπτυχθεί και μετά θα το παραχώσουμε για να γίνει φυσικό λίπασμα. Έτσι βάζουμε πολύ λιγότερα λιπάσματα, βελτιώνουμε την ποιότητα του εδάφους, ώστε στα επόμενα πέντε χρόνια να έχουμε γόνιμα εδάφη, όπως πριν 30 χρόνια».

Ο ίδιος πρόσθεσε πως «40 χρόνια τα εδάφη μας είχαν 2,5% οργανική ουσία η οποία σήμερα έχει φτάσει στο 1% επί του συνολικού βάρους του εδάφους. Η οργανική ουσία προσφέρει θρεπτικά και έχει τρομακτική σημασία για τη γονιμότητα των καλλιεργειών».
Πρόσθεσε δε πως λόγω της μη γονιμότητας των εδαφών εγκαταλείφθηκαν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια εκατομμύρια στρέμματα από ορεινές περιοχές.