Fashion City Outlet

Θεσσαλικό Ημερολόγιο

Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας
ICBS

Στ. Βαρδάκας Ένας Καλλιπευκιώτης της Βιέννης

από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο

Στ. Βαρδάκας Ένας Καλλιπευκιώτης της Βιέννης
12.06.2017 | 17:44
Νέος Αγων

Στη Βιέννη, από πολύ νωρίς, είχε αναπτυχθεί μία αξιόλογη ελληνική παροικία, κυρίως εμπόρων και αντιπροσώπων των ελληνικών συντροφιών, πολλά μέλη της οποίας ήταν Θεσσαλοί. Μεταξύ των Θεσσαλών της αυστριακής πρωτεύουσας συμπεριλαμβανόταν και ο Καλλιπευκιώτης Στέργιος Αποστόλη Βαρδακάς, επιχειρηματίας, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της διαθήκης του. Σ’ αυτήν αναφέρει ο ίδιος πως είθε μία συντροφία πριν από κάποια χρόνια (της ποτέ συνδροφίας μου), τον καιρό δηλαδή πριν χρεοκοπήσουν οι δικές μας βιοτεχνίες νημάτων, τα προϊόντα των οποίων εκτόπισαν, από τις ευρωπαϊκές αγορές, τα φθηνά νήματα της αγγλικής βιομηχανίας.

  Οι πληροφορίες για τον Στέργιο Αποστόλη Βαρδακά είναι ελάχιστες, όσες μπορούμε να συλλέξουμε από το κείμενο της διαθήκης του. Χάρη σ’ αυτήν, για την ακρίβεια σε ένα ακριβές αντίγραφό της, το οποίο βρίσκεται στη βιβλιοθήκη της Μονής της Παναγίας Ολυμπιώτισσας, στην Ελασσόνα, και δημοσίευσε το 1967 ο Ευάγγελος Σκουβαράς,[1] γνωρίζουμε ότι καταγόταν από την Καλλιπεύκη (τότε Νεζερό), είχε δύο αδέρφια, την Ακρίβου και τον Αποστόλη. Η γυναίκα του Ζωίτζα ήταν κόρη κάποιου Νικολάου Πάσιου, με την οποία δεν απέκτησαν παιδιά, ή εάν είχαν αποκτήσει δεν ζούσαν το 1819, την χρονιά που συνέταξε την διαθήκη του.

   Τον καιρό της ακμής των θεσσαλικών βιοτεχνικών νημάτων, την τελευταία δεκαετία, πιθανόν, του 19ου αιώνα, βρέθηκε στη Βιέννη, στο μεγάλο εμπορικό κέντρο εκείνης της εποχής. Από την συντροφία του απέκτησε αρκετή περιουσία, η οποία ανερχόταν στα 6.396,35 φιορίνια. Με τους τόκους των καταθέσεών του ζούσε άνετα στη Βιέννη. Καθώς όμως ήταν ηλικιωμένος και αρρώσταινε συχνά, φοβόταν ότι θα απεβίωνε. Σκέφθηκε, λοιπόν, να τακτοποιήσει τα κληρονομικά του, με την σύνταξη της διαθήκης του.

  Στο κείμενο της διαθήκης απαριθμεί τα χρηματικά ποσά τα οποία κατείχε και πού αυτά βρίσκονταν. Από τα ποσά αυτά, παραγγέλνει να δοθούν κάποια μικροποσά στο νοσοκομείο, στο «πτωχοτροφείο», στους ναούς του Αγ. Στεφάνου και του Αγ. Γεωργίου της Βιέννης και στους δύο έλληνες ιερείς τού Αγ. Γεωργίου. Ένας από τους δύο αυτούς κληρικούς ήταν ο πνευματικός του. Πρόκειται για τον κοντοχωριανό του, αρχιμανδρίτη Αρσένιο Χατζηβασίλη, από την Πούρλια, αδελφό του Χριστόφορου Περραιβού, ο οποίος υπέγραψε στη διαθήκη του. Μαζί με τα έξοδα της κηδείας του (340), το ποσό όλων αυτών των δωρεών του ανερχόταν στα 500 φιορίνια. 

Τα άλλα χρήματά του, καθόρισε να μοιρασθούν ως εξής:

 α) Στη γυναίκα του Ζωίτζα 2.000 φιορίνια. Τα χρήματα αυτά παραγγέλνει να σταλούν στη γυναίκα του, η οποία, όπως αντιλαμβανόμαστε δεν ζούσε στη Βιέννη, ως εξής: Θα παραδοθούν σε δύο Σέρβους, στους αδερφούς Μιλάνοβιτς, στο Βιδίνι, και αυτοί θα πρέπει να τα παραδώσουν στον γυναικάδερφό του Ιωάννη Νικολάου Πάσιου για να τα εγχειρίσει στην αδερφή του Ζωίτζα, τη γυναίκα του.

 β) Στα παιδιά της αδερφής του Ακρίβους, γυναίκας του Κώστα, 700 φιορίνια.

 γ) Στα παιδιά του αδερφού του Δημητρίου Αποστόλου, 700 επίσης φιορίνια. Όπως βλέπουμε, τον αδερφό του τον αναφέρει μόνο με το πατρώνυμό τους (Αποστόλου) και όχι με το επώνυμο (Βαρδακάς).

 δ) Αναφέρει ένα άλλο ποσό 700 φιορινίων, με το οποίο η δωρεά στα ανίψια του ανερχόταν στα 2.100 φιορίνια, αλλά δεν αναφέρει ποια ανίψια είναι αυτά. Τα ανίψια του αγνοούσε που κατοικούσαν.[1]

 ε) Στους δανειστές τής «ποτέ συνδροφίας του», οι οποίοι βρίσκονταν στην Τουρκία και κρατούσαν στα χέρια τους 9 ομολογίες του (γραμμάτια) 10.000 γροσίων, 1.000 φιορίνια.

 στ) Στον Αμπελακιώτη Γεώργιο Δροσινού Σολωμού 150 φιορίνια.

  Όλα αυτά τα ποσά ανέρχονταν στα 5.750 φιορίνια. Το υπόλοιπο των χρημάτων του επιθυμεί να σταλεί «εις την πατρίδα μου ονόματι Νίζερος,[2] διά να μοιρασθούν εις τας εκκλησίας και πτωχούς».

  Τα ενδύματά του (2 τζουμπέδες, 3 μακριά αντεριά, 5 υποκάμισα, τα στρώματα και ό,τι άλλο έχει στην κατοικία του, παραγγέλνει να δοθούν στους φτωχούς της Βιέννης. Ως πληρεξούσιο επίτροπο και εκτελεστή της διαθήκης του όρισε κάποιον Γεώργιο Παπαπολύζου. Στη διαθήκη, η οποία συντάχθηκε στις 4

Ιανουαρίου 1819, υπέγραψαν ο πνευματικός του Αρσένιος, ο ίδιος ο Βαρδακάς, ο Παναγιώτης Ιω. Σκαρδή, ο Αμπελακιώτης Γεώργιος Μεζιβίρης, ο Ιωάννης Διακομή και ο Παρίσιος Δ. Πάμφιλος.

   Καθώς η διαθήκη δημοσιεύθηκε από τον Σκουβαρά, στον προαναφερόμενο τόμο, θα δώσουμε εδώ δύο μικρά αποσπάσματά της, με την ορθογραφία τους, για να δούμε το ύφος της γραφής της:

   Αισθανόμενος συχνά την ασθένειάν μου και διά την προβεβηκυίαν μου ιληκίαν, ελπίζωντας τον κοινόν θάνατον ως κάθε άνθρωπος, αποφάσισα με την ιδίαν μου θέλησιν , σώον έχω έτι τας φρένας μου, διά να γράψω την διαθήκην μου, διά τούτο διατάττω και διορίζω.Την ολίγην περιουσίαν μου η οποία συνήσταται εις f. 6.396,35 εις εικοσάρια, ήτοι φιορίνια εξ χιλιάδες τριακόσια ενενήντα εξ και 35, εις εικόρια και γρόσια 2.000, ήτοι γρόσια δύω χιλιάδες οίον (…).

   Αφήνω εις την παρούσαν αληθεινήν διαθήκην μου τέλειον πληρεξούσιον επίτροπον και εκτελεστήν ταύτης της διαθήκης της υστερινής μου θελήσεωςτον κυρ γεώργιον Παπαπολύζου, διά να περιλάβη όλην την περιουσίαν μου ως όπισθεν διαλαμβάνει, να εκτελέση την διαταγήν και θέλησίν μου, ως άνω, διορίζω χωρίς τινός ανθίστασιν. Διό και τον παρακαλώ να φροντίση εις την συνηδισίν του ως εγώ ο ίδιος διά να απολαύση και αυτός τον άλλον κόσμον.

   Διό υπογράφω με την ιδίαν μου χείρα και σφραγίζω με την ιδίαν μου βούλαν ίνα έχη το κήρος και την ισχύν εν παντί τόπω δικαιοσύνης αμήν.

  Αρσένιος αρχιμανδρίτης και πνευματικός αυτού μάρτυς.

  Στέρριος Αποστόλη Βαρδακάς (…).

 

---------------------------

[1]. Βλ. Ευάγγ. Α. Σκουβαράς, Ολυμπιώτισσα, ΚΕΜΝΕ, Αθήναι 1967, 567-569.

[2]. Τον Ιούνιο του 1829 αναφέρεται στον κατάλογο των μελών του Αγ. Γεωργίου της Βιέννης και κάποιος Κυριάκος Σ. Βαρδάκα, ο οποίος δεν γνωρίζουμε εάν έχει κάποια συγγένεια με τον Στέργιο Απ. Βαρδάκα. Βλ. Σωφρόνιος Ευστρατιάδης, Ο εν Βιέννη ναός του Αγίου Γεωργίου και η Κοινότης των οθωμανών υπηκόων, Αθήναι 1997, 198.

[3]. Νεζερός και όχι Νίζερος. Ίσως λάθος του αντιγραφέα της διαθήκης.


ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΑΝΟΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΒΑΣΙΛΗΣ Κ. ΣΠΑΝΟΣ, Δρ Ιστορίας
Ασκληπιού 68, 412 22 ΛΑΡΙΣΑ
τηλ. 2410-626.016, κιν. 6972-460.484
e-mail: [email protected]
www.thessaliko.gr

 



Αν το άρθρο μας σας άρεσε, πατήστε

Δείτε ακόμα

Δημοφιλή Βίντεο

Όλυμπος - Τσάι
Γίνε μέλος στη σελίδα μας στο facebook Ακολούθησε μας στο Twitter
Master Block -  Όμιλος Ηρακλής
Fracasso Hellas

ΕΒΟΛ Κατσικίσιο Γιαούρτι
Κατηγορίες

Ακολουθήστε μας
Facebook Twitter Youtube Rss Feed
  ^