Fashion City Outlet

Θεσσαλικό Ημερολόγιο

Electronet Β.Κ. Καζάνα

Η Θεσσαλία στο έργο του περιηγητή Ηρακλείδη

από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο

Η Θεσσαλία στο έργο του περιηγητή Ηρακλείδη
22.05.2017 | 14:10

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ

 

Ο περιηγητής Ηρακλείδης, αναφερόμενος ως Κριτικός και Κρητικός, είναι συγ-

γραφέας ταξιδιωτικών εντυπώσεων του 3ου αι. π.Χ. Στο έργο του Περί Πόλεων πε-

ριέγραψε, με πολλή ζωντάνια, την Αττική, τη Βοιωτία, τη Θεσσαλία και την Εύβοια,

με στοιχεία για τη θέση, τη μορφή του τόπου και τα προϊόντα.1 Το σωζόμενο έργο

του είναι ελάχιστο.2 Από αυτό το μισό αναφέρεται στη Θεσσαλία, κυρίως στο Πήλιο

και στην πόλη Ελλάδα, η οποία βρισκόταν στη νοτιοανατολική Θεσσαλία. Για τους

αναγνώστες του Θεσσαλικού Ημερολογίου μεταφράσαμε το 2ο κεφάλαιο και προ-

βήκαμε σε λίγα σχόλια, τα οποία θεωρήσαμε απαραίτητα.

 

[ΤΟ ΠΗΛΙΟ]

2.1. Ὅτι τό καλούμενον Πήλιον ὄρος μέγα τ’ ἐστί καί ὑλῶδες, δένδρα ἔχον τοσαῦτα

καρποφόρα, ὅσα καί τάς τῶν γεωργουμένων συμβαίνει χώρας. Τοῦ δ’ ὄρους ἡ μεγίστη

καί λασιωτάτη ῥίζα τῆς πόλεως κατά μέν πλοῦν ζ΄ ἀπέχει στάδια, πεζῇ δέ κ΄.

Ότι αυτό το οποίο ονομάζεται Πήλιον όρος είναι μεγάλο βουνό και γεμάτο δέντρα.

Έχει τόσα πολλά καρποφόρα δέντρα, όσα συμβαίνει να υπάρχουν στις χώρες των γε-

ωργών. Το μεγαλύτερο και πιο πυκνόφυτο μέρος του βουνού απέχει από την πόλη με

πλοίο 3 στάδια,3 και πεζῇ 20 στάδια.4

2.2. Πᾶν δ’ ἐστί τό ὄρος μαλακόν, γεώλοφόν τε καί πάμφορον. ὕλης δ’ ἐν αὐτῷ

πᾶν φυτεύεται γένος. πλείστην δ’ ὀξύην ἔχει καί ἐλάτην, σφένδαμόν τε καί ζυγίαν,

ἔτι δέ κυπάρισσον καί κέδρον. ἔστι δ’ ἐν αὐτῷ καί ἄνθη, τά τε ἄγρια καλούμενα λεί-

ρια καί λυχνίδες.

Όλο το βουνό έχει μαλακό χώμα, είναι γεώλοφο και πάμφορο. Σ’ αυτό βλασταίνει

κάθε είδος δέντρου. Πολλή οξυά και έλατο, σφένδαμος και φτελιά και ακόμα κυπα-

ρίσσι και κέδρος. Στο βουνό αυτό υπάρχουν και άνθη, καθώς και τα άγρια τα οποία

ονομάζονται λείρια5 (κρίνοι) και λυχνίδες.6

2.3. Γίνεται δ’ ἐν αὐτῷ καί βοτάνῃ ἐν τοῖς χερσώδεσι μάλιστα χωρίοις καί ῥίζα

δένδρου, ἥτις τῶν ὄφεων δήγματα δοκεῖ ἀπέχειν ἐπικίνδυνα. τούς μέν ἐκ τῆς χώρας

ἐν ᾗ πέφυκε τῇ ὀσμῇ μακράν ἀπελαύνει, τούς δ’ ἐγγίσαντας ἀχρειοῖ, κάρον καταχέ-

ουσα, τούς δ’ ἁψαμένους αὐτῆς ἀναιρεῖ τῇ ὀσμῇ.

Φύεται σ’ αυτό και ένα βότανο, στις χερσώδεις κυρίως περιοχές, και ρίζα ενός δέν-

τρου η οποία δίνει την εντύπωση ότι τα δήγματα των φιδιών δεν είναι επικίνδυνα.

Τους μεν από τη χώρα όπου φύεται διώχνει μακριά με την οσμή του, αυτά που πλη-

σιάζουν τα αχρηστεύει, δημιουργώντας βάρος στο κεφάλι, όσους δε την αγγίζουν τους

σκοτώνει με την οσμή.

2.4. Τοιαύτην τήν δύναμιν ἔχει, τοῖς δ’ ἀνθρώποις ἡδεῖα καταφαίνεται. τῇ τοῦ θύμου

γάρ ἐστιν ἀνθοῦντος ὀσμῇ παραπλησία, τούς δέ δηχθέντας ὑφ’ οὑποτοῦν ὄφεως ἐν οἴνῳ

δοθεῖσα ὑγιάζει.

Τέτοια δύναμη έχει και φαίνεται στους ανθρώπους ευχάριστη, έχοντας οσμή πα-

ραπλήσια με το ανθισμένο θυμάρι. Σε όσους τσιμπήθηκαν από οποιοδήποτε φίδι,

αφού τους δοθεί με κρασί, τους γιατρεύει.

2.5. Φύεται δ’ ἐν τῷ ὄρει καί καρπός ἀκάνθης, ταῖς λευκαῖς παραπλήσιος μύρτοις.

ὅν ὅταν τις τρίψας ἐλαίῳ καταχρίσαι τό σῶμα, τοῦ μεγίστου χειμῶνος οὐ λαμβάνει

τήν ἐπαίσθησιν ἤ πάνυ βραχεῖαν, οὐδέ ἐν τῷ θέρει τοῦ καύματος, κωλύοντος τοῦ φαρ-

μάκου τῇ αὐτοῦ πυκνώσει τόν ἔξωθεν ἀέρα (καταμάθοις) διϊκνεῖσθαι τοῦ σώματος.

Στο βουνό φύεται και ένας καρπός αγκαθιού, παραπλήσιος με τις λευκές μυρτιές.

Τον καρπό αυτό αν τον τρίψει κάποιος με λάδι και τον απλώσει στο σώμα, δεν λαμ-

βάνει αίσθηση του χειρότερου χειμώνα ή πολύ μικρή, ούτε το καλοκαίρι έχει αίσθηση

τη ζέστης, επειδή εμποδίζει το φάρμακο με την πύκνωση του εξωτερικού αέρα να ει-

σέρχεται στο σώμα.

2.6. Σπάνιος δ’ ἐστίν ὁ καρπός οὗτος καί ἐν φάραγξι καί ἐν τόποις φυόμενος

ἀποκρήμνοις, ὥστε μόλις μέν εὑρεῖν, ἄν δ’ εὕρῃ τις, μή εὐχερῶς δύνασθαι λαβεῖν, ἄν

δ’ ἐπιχειρῇ λαμβάνειν, κινδυνεύειν ἀπό τῶν πετρῶν κατακυλισθέντα διαφθαρῆναι.

Μένει δ’ ἡ δύναμις ἕως ἐνιαυτοῦ, χρονισθεῖσα δ’ ἀπόλλυσι τήν ἑαυτῆς ἐνέργειαν.

Ο καρπός αυτός είναι σπάνιος και φυτρώνει στα φαράγγια και σε απόκρημνους

τόπους, ώστε μόλις που βρεθεί, εάν τον βρει κάποιος να μην μπορεί να τον πιάσει εύ-

κολα. Εάν δε επιχειρήσει να τον πάρει κινδυνεύει να σκοτωθεί από τις πέτρες οι

οποίες κατρακυλούν. Μένει όμως η δύναμή του έως ένα χρόνο. Άμα όμως περάσει ο

χρόνος χάνει την ενέργειά του.

2.7. Ποταμοί δέ διά τοῦ ὄρους ῥέουσι δύο, Κραυσίνδων τε καλούμενος καί Βρύχων.

ὁ μέν τούς ὑπό ταῖς τοῦ Πηλίου (γεωργουμένους) κειμένους ἀρδεύων ἀγρούς, ὁ δέ

παραρρέων μέν τό τῆς Πηλαίας ἄλσος, ἐκβάλλων δέ εἰς θάλασσαν.

Διά μέσου του βουνού ρέουν δύο ποταμοί, ο ονομαζόμενος Κραυσίνδων7 και ο

Βρύχων.8 Ο μεν πρώτος αρδεύει τα χωράφια τα οποία υπάρχουν κάτω από το Πήλιο, ο δε δεύτερος, ρέοντας παράλληλα με το άλσος της Πηλαίας,9 εκβάλλει στη θάλασσα.

2.8. Ἐπ’ ἄκρας δέ τῆς τοῦ ὄρους κορυφῆς σπήλαιόν ἐστι τό καλούμενον Χειρώνιον,

καί Διός ἀκραίου ἱερόν, ἐφ’ ὅ κατά κυνός ἀνατολήν κατά τό ἀκμαιότατον καῦμα

ἀναβαίνουσι τῶν πολιτῶν οἱ ἐπιφανέστατοι καί ταῖς ἡλικίαις ἀκμάζοντες, ἐπιλεχθέντες

ἐπί τοῦ ἱερέως, ἐνεζωσμένοι κώδια τρίποκα καινά. τοιοῦτον συμβαίνει ἐπί τοῦ ὄρους

τό ψῦχος εἶναι.

Στην άκρη της κορυφής του βουνού υπάρχει ένα σπήλαιο το οποίο ονομάζεται

Χειρώνιο10 και ένα ιερό του Δία Ακραίου,11 στο οποίο κατά την ανατολή του Κυνός,12

στη διάρκεια του μεγαλύτερου καύσωνα, ανεβαίνουν εκεί οι πιο επιφανείς πολίτες

και αυτοί που ακμάζουν στην ηλικία, αφού επιλεγούν από τον ιερέα καινούρια

δέρματα με τρεις σειρές μαλλί. Αυτό συμβαίνει επειδή πάνω στο βουνό επικρατεί

ψύχος.

2.9. Τοῦ δέ ὄρους ἡ μέν μία πλευρά παρά τε τήν Μαγνησίαν καί τήν Θεσσαλία

παρήκει, πρός τε ζέφυρον καί ἡλίου δύσιν ἐστραμμένη. ἡ δ’ ἐπί τόν Ἄθω καί τόν

Μακεδονικόν ἐπικεκλημένον κόλπον, πλαγίαν ἔχουσα πᾶσαν καί τραχεῖαν τήν εἰς τήν

Θεσσαλίαν ἐστραμμένην χώραν.

Η μία πλευρά του βουνού βρίσκεται δίπλα στη Μαγνησία και στη Θεσσαλία, προς

τον ζέφυρο και τη δύση του ηλίου. Η άλλη πλευρά που είναι στραμμένη προς τον

Άθω και τον ονομαζόμενο Μακεδονικό Κόλπο, με πλαγιές και τραχύ έδαφος είναι

στραμμένη προς την θεσσαλική περιοχή.

2.10. Τό δέ ὄρος πολυφάρμακόν τέ ἐστι καί πολλάς ἔχον καί παντοδαπάς δυνάμεις

τάς τε ὄψεις αὐτῶν γινώσκουσι καί χρῆσθαι δυναμένοις. μίαν δέ τινα [ἥτις] ἔχει

[ἄλλας] καί ἄλλας δυνάμεις (ἀνομοίους). Φύεται δέ τό δένδρον τῷ μεγάθει μέν οὐ

πλέον ἤ πήχεος τοῦ ὑπέρ γῆς φαινομένου, τῇ δέ χρόᾳ μέλαν. ἡ δέ ῥίζα ἕτερον τοσοῦτόν

ἐστι κατά γῆς πεφυκυῖα.

Το όρος παρέχει πολλά φάρμακα και έχει πολλές και κάθε είδους δυνάμεις γι’

αυτούς οι οποίοι γνωρίζουν τις όψεις του και μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν. Μία

δε κάποια δύναμη έχει, η οποία έχει και άλλες ανόμοιες δυνάμεις. Ως προς το μέγεθος,

το δέντρο που φύεται εδώ δεν είναι μεγαλύτερο από έναν πήχη που φαίνεται πάνω

από τη γη, ενώ στο χώμα είναι μαύρο. Η ρίζα του είναι φυτεμένη άλλο τόσο μέσα στη

γη.

2.11. Τούτου δέ ἡ μέν ῥίζα τριφθεῖσα λεῖα καί καταπλασθεῖσα τῶν ποδαγρώντων

τούς πόνους ἀφίστησι καί κωλύει τά νεῦρα φλεγμαίνειν. ὁ δέ φλοιός λειανθείς καί

μετ’ οἴνου ποθείς τούς κοιλιακούς ὑγιαίνει. τά δέ φύλλα τριφθέντα καί ἐγχρισθένταεἰς ὀθόνιον, τῶν ὀφθαλμιώντων καί ὑπό τοῦ ῥεύματος κατατεινομένων καί κινδυ-

νευόντων ῥαγῆναι τήν ὄψιν τήν ἐπιφοράν τοῦ ῥεύματος ἀναστέλλει πρᾳέως καί ὡσανεί

παραιτούμενα μηκέτι ἐπί τούς ὀφθαλμούς φέρεσθαι τό ῥεῦμα.

Η ρίζα αυτού του δέντρου, αφού τριφθεί λεία και γίνει κατάπλασμα, απομακρύνει

τους πόνους όσων πάσχουν από ποδάγρα και εμποδίζει τα νεύρα να πάθουν φλεγ-

μονές. Ο φλοιός του, αφού λειανθεί και καταποθεί με κρασί γιατρεύει τους κοιλιακούς

πόνους. Τα φύλλα, αφού τριφθούν και τα λειώσουν σε κάποιο πανί αυτών που

πάσχουν στα μάτια και αυτών που καταπονούνται από ρεύματα και κινδυνεύει να

ραγίσει η όψη, αναστέλλει την κίνηση του ρεύματος με πράο τρόπο, κατορθώνοντας

να μην έρχεται στα μάτια το ρεύμα.

2.12. Ταύτην δέ τήν δύναμιν ἕν τῶν πολιτῶν οἶδε γένος, ὅ δή λέγεται Χείρωνος

ἀπόγονον εἶναι. παραδίδωσι δέ καί δείκνυσι πατήρ υἱῷ, καί οὕτως ἡ δύναμις φυλάσ-

σεται, ὡς οὐδείς ἄλλος οἶδε τῶν πολιτῶν. οὐχ ὅσιον δέ τούς ἐπισταμένους τά

φάρμακα μισθοῦ τοῖς κάμνουσι βοηθεῖν, ἀλλά προῖκα. τό μέν οὖν Πήλιον καί τήν

Δημητριάδα συμβέβηκε τοιαύτην εἶναι.

Τη δύναμη αυτή τη γνώρισε ένα τμήμα των πολιτών, για το οποίο λέγεται ότι είναι

απόγονοι του Χείρωνα. Παραδίδουν και δείχνει ο πατέρας στον γιο και έτσι

φυλάγεται η δύναμη, ώστε να μη γνωρίζει κανείς άλλος από τους πολίτες. Δεν είναι

σωστό όσοι γνωρίζουν από φάρμακα να βοηθούν τους αρρώστους με πληρωμή, αλλά

δωρεάν. Το Πήλιο, λοιπόν, και η Δημητριάδα τέτοια συνέβη να είναι.

 

[Η ΠΟΛΗ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΛΛΑΔΑ]

 

3.1. Τήν μέν οὖν Ἑλλάδα ἀπό Πελοποννήσου τήν ἀρχήν λαβών μέχρι τοῦ Μαγνήτων

ἀφορίζω [Ὁμολίου καί τῶν Θετταλῶν] στάμπου. Τάχα δέ φήσουσί τινες ἡμᾶς ἀγνοεῖν

τήν Θετταλίαν τῆς Ἑλλάδος καταριθμοῦντας, ἄπειροι τῆς τῶν πραγμάτων ὄντες

ἀληθείας.

Ως αρχή της Ελλάδας παίρνω από την Πελοπόννησο και την προσδιορίζω μέχρι

τη χώρα των Μαγνήτων, του Ομολίου και τη χώρα των Θεσσαλών. Ίσως κάποιοι

πουν ότι στερούμε τη Θεσσαλία από την Ελλάδα, καθώς αριθμούμε τα εδάφη της,

αυτοί όμως είναι άπειροι της αλήθειας.

3.2. Ἡ γάρ Ἑλλάς τό παλαιόν οὖσά ποτε πόλις ἀφ’ Ἕλληνος τοῦ Αἰόλου ἐκλήθη

τε καί ἐκτίσθη, τῆς τῶν Θετταλῶν οὖσα χώρας, ἀναμέσον Φαρσάλου τε κειμένη καί

τῆς τῶν Μελιταιέων πόλεως. Ἕλληνες μέν γάρ εἰσί τῷ γένει, καί ταῖς φωναῖς

ἑλληνίζουσιν οἱ ἀφ’ Ἕλληνος. Ἀθηναῖοι δέ οἱ τήν Ἀττικήν κατοικοῦντες Ἀττικοί μέν

εἰσι τῷ γένει, ταῖς δέ διαλέκτοις ἀττικίζουσιν, ὥσπερ Δωριεῖς μέν οἱ ἀπό Δώρου τῇ

φωνῇ δωρίζουσιν. Αἰολίζουσι δέ οἱ ἀπό Αἰόλου, ἰάζουσι δέ οἱ ἀπό Ἴωνος τοῦ

Ξούθου φύντες.

Διότι η Ελλάδα την παλαιά εποχή ήταν πόλη την οποία έκτισε και ονόμασε ο

Έλληνας, ο γιος του Αιόλου, τμήμα της χώρας των Θεσσαλών, ευρισκόμενη ανάμεσα

στη Φάρσαλο και στην πόλη των Μελιταιέων.13 Όσοι κατάγονται από τον Έλληνα είναι Έλληνες στο γένος και μιλούν ελληνικά, οι Αθηναίοι που κατοικούν στην

Αττική είναι Αττικοί στο γένος και χρησιμοποιούν την αττική διάλεκτο, όπως ακριβώς

οι Δωριείς, οι καταγόμενοι από τον Δώρο, μιλούν δωρικά, οι καταγόμενοι από τον

Αίολο αιολικά και οι καταγόμενοι από τον Ίωνα του Ξούθου ιωνικά.

3.2 (δις). Ἡ οὖν Ἑλλάς ἐν Θετταλίᾳ ἦν, ὅτε ποτέ ἦν, οὐκ ἐν τῇ Ἀττικῇ. Ὁ γοῦν

ποιητής φησι: Μυρμιδόνες δέ καλεῦντο καί Ἕλληνες καί Ἀχαιοί, Μυρμιδόνας μέν

λέγων εἶναι τούς περί τήν Θετταλίας Φθίαν κατοικοῦντας, Ἕλληνας δέ τούς μικρῷ

πρότερον ῥηθέντας, Ἀχαιούς δέ τούς καί νῦν ἔτι κατοικοῦντας Μελίταιάν τε καί

Λάρισσαν τήν Κρεμαστήν καλουμένην καί Θήβας τάς Ἀχαΐδας πρότερον Φυλάκην

καλουμένην, ὅθεν ἦν καί Πρωτεσίλαος ὁ στρατεύσας εἰς Ἴλιον. Ἔστιν οὖν Ἑλλάς ὑφ’

Ἕλληνος οἰκισθεῖσα πόλις τε καί χώρα.

Η Ελλάδα, όταν υπήρχε, βρισκόταν στη Θεσσαλία και όχι στην Αττική. Ο ποιητής,

λοιπόν, λέει: Μυρμιδόνες καλούνταν και Έλληνες και Αχαιοί. Μυρμιδόνες αναφέρει

τους κατοικούντες στη Φθία της Θεσσαλίας, οι οποίοι είχαν ονομαστεί πριν από λίγο

Έλληνες, ενώ Αχαιούς14 αυτούς οι οποίοι ακόμα και τώρα κατοικούν στη Μελιταία,

στη Λάρισα που ονομάζεται Κρεμαστή15 και στις Θήβες της Αχαΐας,16 οι οποίες

νωρίτερα ονομάζονταν Φυλάκη, απ’ όπου ο Πρωτεσίλαος εξεστράτευσε στην Τροία.

Η Ελλάδα, λοιπόν, είναι και πόλη και χώρα η οποία κατοικήθηκε από τον Έλληνα.

3.3. Μαρτυρεῖ δέ καί Εὐριπίδης: Ἕλλην γάρ, ὡς λέγουσι, γίγνεται Διός, τοῦ δ’

Αἰόλου παῖς. Αἰόλου δέ Σίσυφος, Ἀθάμας τε Κριθεύς θ’, ὅς τ’ ἐπ’ Ἀλφειοῦ ῥοαῖς θεοῦ

μανείς ἔρριψε Σαλμωνεύς φλόγα.

Μαρτυρεί και ο Ευριπίδης: o Έλληνας, καθώς λένε, κατάγεται από τον Δία, είναι

γιος του Αιόλου. Γιοι του Αιόλου είναι ο Σίσυφος, ο Αθάμας και ο Κριθέας και ο

Σαλμονέας, ο οποίος, στη μανία του, έριξε φλόγα στα νερά του ποταμού Αλφειού.

3.4. Ἑλλάς μέν οὖν ἐστί, ὥσπερ μικρῷ πρότερον εἰρήκαμεν, ἥν ὁ Διός Ἕλλην

ἔκτισεν, ἀφ’ οὗ καί τό ἑλληνίζειν τήν προσηγορίαν εἴληφεν. Ἕλληνες δ’ οἱ ἀφ’

Ἕλληνος. Οὗτοι δέ εἰσίν Αἴολος καί Σίσυφος, ἔτι δέ Ἀθάμας καί Σαλμωνεύς καί οἱ

τούτων φύντες ἔκγονοι.

Ελλάδα, λοιπόν, όπως πριν από λίγο είπαμε, είναι αυτή την οποία έκτισε ο

Έλληνας, γιος του Δία, απ’ όπου πήρε την προσηγορία το ελληνίζειν. Έλληνες είναι

όσοι κατάγονται από τον Έλληνα. Αυτοί δε είναι ο Αίολος και ο Σίσυφος και ακόμα

ο Αθάμας, ο Σαλμονέας και οι απόγονοί τους.

3.5. Ἡ δέ καλουμένη νῦν Ἑλλάς λέγεται μέν, οὐ μέντοι ἐστί. τό γάρ ἑλληνίζειν ἐγώ

εἶναί φημι οὐκ ἐν τῷ διαλέγεσθαι ὀρθῶς, ἀλλ’ ἐν τῷ γένει τῆς φωνῆς. αὕτη δ’ ἐστίν

ἀφ’ Ἕλληνος. ἡ δέ Ἑλλάς ἐν Θετταλίᾳ κεῖται. Ἐκείνους οὖν ἐροῦμεν τήν Ἑλλάδα

κατοικεῖν καί ταῖς φωναῖς ἑλληνίζειν.

Αυτή που καλείται τώρα Ελλάδα λέγεται μεν αλλά δεν υπάρχει. Το ελληνίζειν

ισχυρίζομαι ότι δεν είναι το να συζητά κάποιος σωστά, αλλά βρίσκεται στο γένος της

φωνής. Η Ελλάδα είναι από τον Έλληνα και βρίσκεται στη Θεσσαλία. Εκείνοι, λοιπόν, θα πούμε ότι κατοικούν στην Ελλάδα και ελληνίζουν στη φωνή.

3.6. Εἰ δέ καί κατά τό ἴδιον τοῦ γένους τῆς Θετταλίας ἡ Ἑλλάς ἐστι, δίκαιον καί

κατά τό κοινόν, ὡς νῦν ὀνομάζονται Ἕλληνες, τῆς Ἑλλάδος αὐτήν εἶναι.

Εάν η Ελλάδα είναι από το ίδιο γένος της Θεσσαλίας, είναι δίκαιο και σύμφωνα

με το κοινότυπο, αφού τώρα ονομάζονται Έλληνες, η πόλη αυτή να είναι της Ελλάδας.

3.7. Ὅτι δέ πᾶσα ἦν κατηριθμήμεθα Ἑλλάς ἐστι, μαρτυρεῖ ἡμῖν ὁ τῶν κωμῳδιῶν

ποιητής Ποσείδιππος, μεμφόμενος Ἀθηναίοις, ὅτι τήν αὑτῶν φωνήν καί τήν πόλιν

φασί τῆς Ἑλλάδος εἶναι λέγων οὕτως:

Ἑλλάς μέν ἐστι μία, πόλεις δέ πλείονες.

Σύ μέν ἀττικίζεις, ἡνίκ’ ἄν φωνήν λέγῃς

αὐτοῦ τιν’. οἱ δ’ Ἕλληνες ἑλληνίζομεν.

Τί προσδιατρίβων συλλαβαῖς καί γράμμασιν

τήν εὐτραπελίαν εἰς ἀηδίαν ἄγεις;

Το ότι όλα που απαριθμήσαμε είναι Ελλάδα το μαρτυρεί ο ποιητής των κωμωδιών

Ποσείδιππος, ο οποίος κατηγορεί τους Αθηναίους που λένε ότι η γλώσσα και η πόλη

τους είναι της Ελλάδας:

Ελλάδα μεν είναι μία, αλλά πόλεις πολλές.

Εσύ μεν αττικίζεις, όταν βγάζεις φωνή

αλλά οι Έλληνες ελληνίζουμε.

Διότι, τρίβοντας συλλαβές και γράμματα

το ευτράπελο οδηγεί σε αηδία.

3.8. Πρός μέν τούς οὐχ ὑπολαμβάνοντας εἶναι τήν Θετταλίαν τῆς Ἑλλάδος οὐδέ

τούς Θετταλούς Ἕλληνος ἀπογόνους ὄντας ἑλληνίζειν ἐπί τοσοῦτον εἰρήσθω. Τήν δέ

Ἑλλάδα ἀφορίσαντας ἕως τῶν Θετταλῶν στομίου καί τοῦ Μαγνήτων Ὁμολίου, τήν

διήγησιν πεποιημένοι, καταπαύομεν τόν λόγον.

Σ’ αυτούς που δεν θεωρούν τη Θεσσαλία τμήμα της Ελλάδας και ούτε τους

Θεσσαλούς απογόνους του Έλληνα, ενώ ελληνίζουν σε τέτοιο βαθμό, αυτά ας είναι

αρκετά. Αφού ορίσουμε την Ελλάδα έως το στόμιο των Θεσσαλών και του Ομολίου

των Μαγνήτων, αφού κάναμε τη συζήτηση, σταματούμε τον λόγο.

 

--------

1. Albin Lesky (μετ. Αγαπητός Γ. Τσοπανάκης), Ιστορία της αρχαίας ελληνικής Λογοτεχνίας,

εκδ. οίκος αδελφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη, 1988, 1087-1088· Paul Kroh (μετ. Δ. Λυπουρλής

– Λ. Τρομάρας), Λεξικό αρχαίων συγγραφέων Ελλήνων και Λατίνων, University Studio Press,

Θεσσαλονίκη 1996, 206-207.

2. Το κείμενο το οποίο χρησιμοποιήσαμε προέρχεται από τον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσ-

σας (TLG).

3. Τα 3 στάδια είναι 576 μ.

4. Τα 20 στάδια είναι 3.840 μ.

5. Λείριον· ο κρίνος. Γένος που περιλαμβάνει 45 είδη φυτών, ποώδη, πολυετή και βολβόριζα.

Βλ. Π. Γ. Γεννάδιος, Λεξικόν Φυτολογικόν, εκδ. οίκος Δαμιανός, Αθήνα 1986, 565.

6. Λιχνίδες · ετήσια και πολυετή ποώδη φυτά της τάξης των καρυοφυλλωδών. Βλ. Π. Γ. Γεννάδιος, ό. π., σ. 629.

7. Ο Κραυσίνδων ίσως είναι ο σημερινός Ξεριάς, στα δυτικά του Βόλου. Βλ. Ν. Δ. Παπαχα-

τζής, «Η σημερινή θέση της τοπογραφικής μελέτης της αρχαίας Θεσσαλίας», Θεσσαλικά, 2

(Βόλος 1959) 6, 13.

8. Ο Βρύχων μπορεί να είναι ο σημερινός Άναυρος ή Ρέμα της Αλλημεριάς, στα ανατολικά του Βόλου. Βλ. Ν. Δ. Παπαχατζής, ό. π., σ. 6-7.

9. Το άλσος της Πηλαίας (Πυλαίας) δεν είναι γνωστό πού βρισκόταν. Βλ. Fr. Stahlin (μετ.

Τόμης Αλεξόπουλος), «Η Μαγνησία», Θεσσαλικό Ημερολόγιο, 16 (1989) 39.

10. Για το Χειρώνιο, βλ. Fr. Stahlin, ό. π., σ. 37-38.

11. Για το ιερό του Δία Ακραίου, βλ. Fr. Stahlin, ό. π., σ. 37, όπου και άλλη βιβλιογραφία.

12. Ο αστερισμός του Κυνός βρίσκεται στο νότιο ουράνιο ημισφαίριο. Ο Μέγας Κύων (Σεί-

ριος) είναι το λαμπρότερο αστέρι μετά τον ήλιο. Μετά την ανατολή του σημειώνεται ο πρώτος

καύσωνας.

13. Η πόλη των Μελιταιέων είναι η Μελίταια, πάνω στην Όθρυ.

14. Αχαιοί Φθιώτες.

15. Η Λάρισα Κρεμαστή βρισκόταν κοντά στο σημερινό χωριό Πελασγία της Φθιώτιδας,

μετά την περιοχή του Αλμυρού.

16. Φθιώτιδες Θήβες.

 

 

ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΑΝΟΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΒΑΣΙΛΗΣ Κ. ΣΠΑΝΟΣ, Δρ Ιστορίας
Ασκληπιού 68, 412 22 ΛΑΡΙΣΑ
τηλ. 2410-626.016, κιν. 6972-460.484
e-mail: [email protected]
www.thessaliko.gr



Αν το άρθρο μας σας άρεσε, πατήστε

Δείτε ακόμα

Δημοφιλή Βίντεο

Ergogreen
Θανάσης Μούσιος - Υποψήφιος Δήμαρχος Κιλελέρ
Γίνε μέλος στη σελίδα μας στο facebook Ακολούθησε μας στο Twitter
Νίκος Γάτσας - Ολύμπου Πολιτεία
Όλυμπος - Βούτηρο Αγελάδος

Πινακάς Γ. Βασίλειος - Υποψηφιος Περιφερειακός Σύμβουλος
Ανδρέας - Άρης Ζέρβας - Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Βόλου
Ζαρκάδας -Βέργης Απόστολος - Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Βόλου
Φαίδων Αρτοποιήματα
ΕΒΟΛ Κατσικίσιο Γιαούρτι
Κρεοπωλείο Φάρμα Μπαϊράμογλου
Θεματικό Πάρκο Ηρακλής
Κατηγορίες

Ακολουθήστε μας
Facebook Twitter Youtube Rss Feed
  ^