Με Αρχιτεκτονική Ματιά

Πηνειός και Λάρισα

από τον Βασίλειο Ν. Τσολάκη

Πηνειός και Λάρισα
20.04.2017 | 11:25
VIOLAR SA - ΑΦΟΙ ΜΑΡΚΟΥ

Φωτογραφίες-Κείμενα:  Βασίλειος Τσολάκης - Αρχιτέκτων Μηχανικός

 

Πηνειός και Λάρισα

 

Στου Ολύμπου τις ριζοβουνιές
Είναι μια χώρα σεβαστή
Όπου ρέει ο Πηνειός
Κι ακούω να λεν
Πως έχει και πολλά σπαρτά
Και στ’αγαθά και μες τα πλούτη πλέει

(Ευριπίδης, Τρωαδίτισσες)

 
ο  μύθος
 

Κατά την μυθολογία η ονομασία του αποδίδεται στον ποταμό Θεό Πηνειό, που ήταν γιος του Τιτάνα Ωκεανού και της Τιτανίδας Τηθύος, θυγατέρας του Ουρανού και της Γης.

Σύμφωνα με ένα άλλο μύθο, οι Θεοί του Ολύμπου ζήλεψαν την εύνοια του Απόλλωνα για το όμορφο βουνό την Πίνδο, στην οποία ο Θεός είχε εμπιστευθεί τις αγαπημένες του Μούσες και Νύμφες.

Για να ματαιώσει τα τυχόν άσχημα σχέδιά τους  ο Θεός Απόλλων, πάντρεψε την Πίνδο με ένα όμορφο και γενναίο παλικάρι , τον ξακουστό Λίγκο (το βουνό Χάσια).

Από την ένωση του αγαπημένου και ευτυχισμένου αυτού ζευγαριού άρχισαν να ξεπροβάλουν μαγευτικές κοιλάδες και γοητευτικά τοπία στη Δυτική Θεσσαλία. Αυτό εξόργισε ακόμη περισσότερο τους άλλους Θεούς και απαίτησαν τον χωρισμό της Πίνδου και του Λίγκου

Μάταια τα δυο βουνά παρακαλούσαν κι έχυναν πικρά δάκρυα για να τα αφήσουν ενωμένα, αλλά οι Θεοί σκληροί και αμετάπειστοι ανάγκασαν το ζευγάρι να χωρίσει.

Από τότε η Πίνδος και ο Λίγκος (Χάσια), νοσταλγώντας την χαμένη αγάπη και ευτυχία τους, συνέχεια δακρύζουν.

Από τα δάκρυα αυτά δημιουργήθηκε ο Πηνειός  που πηγάζει από το σημείο του χωρισμού των δύο αγαπημένων βουνών.

 

«της Λαρίσης το ποτάμι» ...σήμερα

Πηνειός και Λάρισα

Ο Πηνειός ποταμός έχει κυρίαρχη παρουσία στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας. Το κύριο πρόβλημα της πόλης, που συνδέεται με τον Πηνειό κατά μήκος της παλιάς κοίτης του, είναι η απομόνωση της από τον ποταμό. Αυτό οφείλεται στην ανάγκη προστασίας από τις πλημμύρες, η οποία σήμερα αντιμετωπίζεται με υψηλά αναχώματα.

 

η ομορφιά του ποταμιού

Πηνειός και Λάρισα

Ο χιλιοτραγουδισμένος αργυροδίνης Πηνειός, «της Λαρίσης το ποτάμι», όπως είναι πανελληνίως γνωστός, διασχίζει ολόκληρη την Θεσσαλία.

Πηγάζει  από την οροσειρά της Πίνδου. Κατά τον ρουν του δέχεται διαδοχικά τα νερά  του Ληθαίου, (Τρικαλινό), του Νεοχωρίτη από τα Χάσια, του Ενιπέα και άλλων μικρότερων ποταμών. Στη συνέχεια εισέρχεται στην πεδιάδα της Λάρισας και μετά από πολλούς ελιγμούς κυλάει προς την γραφική  κοιλάδα των Τεμπών, από όπου και εκβάλει  στον Θερμαϊκό κόλπο, κοντά στο Στόμιο.

Πηνειός και Λάρισα

Πηνειός... Χιλιοτραγουδισμένο ποτάμι...
Θρύλοι, μύθοι και πραγματικότητα, μπερδεμένα μεταξύ τους,
του δίνουν τη δική του ξεχωριστή όψη μέσα στον χρόνο και συνθέτουν το δικό του πρόσωπο μέσα στο χώρο.

Πηνειός και Λάρισα

Πηνειός, το δικό μας ποτάμι. Σήμα κατατεθέν της πόλης μας.
Με τις τόσες ομορφιές, που άλλες φαίνονται ενώ άλλες είναι κρυμμένες
και μας περιμένουν να τις ανακαλύψουμε και να τις χαρούμε

Πηνειός και Λάρισα

Τα πολλά καραγάτσια, που και σήμερα υπάρχουν, γοήτευσαν τον Δ. Ροδόπουλο και πήρε το όνομα Καραγάτσης, όταν στα 1930 έγραψε τον "Συνταγματάρχη Λιάπκιν".

Πηνειός και Λάρισα


Πηνειός και Λάρισα

Ήδη τα τελευταία χρόνια ο Δήμος Λάρισας, θέλοντας   να αξιοποιήσει  τις δύο όχθες του ποταμού, που υπάρχουν κατά μήκος της παλιάς  κοίτης,  κάτω από τα αναχώματα, με διάφορες ήπιες χρήσεις  και να τις  εντάξει στις λειτουργίες της πόλης, έχει κατασκευάσει  πεζογέφυρες, πεζοδρόμους για περίπατο, ποδηλατοδρόμους και πάγκους καθιστικών.

Πέτρινες σκάλες και ράμπες κατεβαίνουν στις όχθες του ποταμού όπου έχουν διαμορφωθεί χώροι καθιστικών κάτω από τα δέντρα.

Οι εκτάσεις  αυτές αποτελούν ένα ευχάριστο χώρο με διαμορφωμένους πεζοδρόμους, ποδηλατοδρόμους και χώρους καθιστικών και κάθε μέρα από το πρωί μέχρι το βράδυ συγκεντρώνει πολλούς ανθρώπους, που τον επισκέπτονται άλλοι για περίπατο,  άλλοι για να τρέξουν και άλλοι για ποδηλασία.

Στο χώρο αυτό δίπλα από τις καταπράσινες όχθες του ποταμού, γίνεται κάθε καλοκαίρι η γιορτή του Πηνειού, με τη συμμετοχή όλων των Λαρισαίων αλλά και κατοίκων άλλων πόλεων.

Με το σύνθημα «η ζωή δίπλα στο ποτάμι» πραγματοποιούνται διάφορες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, που περιλαμβάνουν θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες με διάφορα μουσικά συγκροτήματα, εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, αγώνες ποδηλατοδρομίας και πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις για τα παιδιά, ενώ το αστεροσκοπείο της Λάρισας τοποθετεί τηλεσκόπια για παρακολούθηση των αστεριών τη νύχτα.

Το ποτάμι έχει γίνει πλέον κομμάτι της ζωής για την πόλη της Λάρισας.


Πηνειός και Λάρισα

Οι όμορφοι αυτοί χώροι συγκεντρώνουν πολλούς περιπατητές, που κάνουν τον περίπατό τους δίπλα στο ποτάμι, τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και κατά τις νυχτερινές ώρες, καθόσον διαθέτουν άπλετο φωτισμό.


Πηνειός και Λάρισα

Πηνειός και Λάρισα

Οι όχθες του Πηνειού είναι πια προσβάσιμες από διάφορα σημεία καθώς πεζογέφυρες συνδέουν τα δύο κομμάτια της πόλης ενώ σκάλες οδηγούν εύκολα στις τεράστιες εκτάσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα από τα αναχώματα και την κοίτη του ποταμού.

Πηνειός και Λάρισα

Η πεζογέφυρα των Κρηνίδων Νυμφών συνδέει εύκολα τη συνοικία Αμπελοκήπων με το χώρο του Αλκαζάρ. Οι ποδηλάτες και οι περιπατητές περνούν από τη μια όχθη στην άλλη θαυμάζοντας από το κέντρο της γέφυρας τη θέα πάνω από το ποτάμι.

Πηνειός και Λάρισα

Πηνειός και Λάρισα

Οι εκτάσεις  αυτές αποτελούν ένα ευχάριστο χώρο με διαμορφωμένους πεζοδρόμους, ποδηλατοδρόμους και χώρων καθιστικών και κάθε μέρα από το πρωί μέχρι το βράδυ συγκεντρώνει πολλούς ανθρώπους, που τον επισκέπτονται άλλοι για περίπατο,  άλλοι για να τρέξουν και άλλοι για ποδηλασία.

Πηνειός και Λάρισα

Πηνειός και Λάρισα

Πηνειός και Λάρισα

Μέσα στα σχέδια του Δήμου, μετά την ολοκλήρωση των έργων που θα επιτρέπει την σταθερή στάθμη των υδάτων στη κοίτη του Πηνειού, είναι η δημιουργία μικρού λιμανιού για τις βάρκες που θα κάνουν βόλτες σε όλο το μήκος της νέας κοίτης.  Οι πρώτες υποδομές γι’ αυτό το σκοπό έχουν ήδη γίνει. Απομένει η αποπεράτωση των απαραίτητων υδραυλικών έργων και η βαρκάδα στα νερά του Πηνειού θα είναι μια νέα και ευχάριστη εμπειρία για τους Λαρισαίους.

Πηνειός και Λάρισα

Όσοι στα νιάτα τους υπήρξαν ποταμοκολυμβητές δεν θα ξέχασαν τα «Γκιόλια», όπου πάντοτε τα νερά του «Σαλαμπριά» ήταν βαθιά και καθαρά.
Εκεί στον καιρό της τουρκοκρατίας οι πλούσιοι μπέηδες είχαν κτίσει γραφικές βίλες, που περιβάλλονταν από ανθόκηπους και σκιάζονταν από πυκνόφυλλα καραγάτσια.
Στους κήπους αφθονούσαν οι τριανταφυλλιές που έκαμαν την ατμόσφαιρα να ευωδιάζει. Από αυτές πήρε το όνομα η περιοχή.
Στα Τούρκικα η τριανταφυλλιά λέγεται «γκιούλ» και κατά την Ελληνική παραφθορά το γκιούλ έγινε «Γκιόλια».

 

Ο Πηνειός και η Λάρισα με τον χρωστήρα του Λαρισινού ζωγράφου Αγήνορα Αστεριάδη


Πηνειός και Λάρισα

Σήμερα βρίσκεται στο Δημαρχείο της Λάρισας ο υπέροχος πίνακας «Πολιτεία» όπου ο μεγάλος Λαρισαίος ζωγράφος Αγήνορας Αστεριάδης κατάφερε να αποδώσει τα πιο αντιπροσωπευτικά σημεία της Λάρισας και την καθαρή ατμόσφαιρα της  φωτισμένη με ένα φως που αναδεικνύει την αρχιτεκτονική και το χρώμα των κυριότερων κτιρίων της εποχής.

Ολόκληρη η σύνθεση πλημμυρίζεται από τα χρώματα που παίρνει ο Θεσσαλικός κάμπος και η φύση στο τέλος του καλοκαιριού, όταν στη ζωή της πόλης κυριαρχεί το παζάρι της Λάρισας, που παρουσιάζεται συμβολικά σε ένα μέρος του πίνακα με το λούνα πάρκ και τη ζωοπανήγυρή του.

Κυρίαρχο βέβαια στοιχείο ο Πηνειός  που παριστάνεται με τη μορφή πλούσιου βοστρύχου.

Ο Άγιος Αχίλλειος, το φρούριο, ένα εργοστάσιο της περιοχής, το παλιό τζαμί και πιο πέρα το υδραγωγείο, το στρατιωτικό νοσοκομείο και το στρατόπεδο ιππικού, αποτελούν βασικά στοιχεία της σύνθεσης.

Σε κεντρική θέση οι εκκλησίες του Αγίου Αθανασίου, του Αγίου Κωνσταντίνου και του Αγίου Νικολάου και  κάτω δεξιά ο σιδηροδρομικός σταθμός.

Όλη η παλιά Λάρισα, με την πανάρχαια ιστορία της ξετυλίγεται μπροστά μας με ένα  μαγευτικό τρόπο.

 

 

tsolakisbooks

 

 



Αν το άρθρο μας σας άρεσε, πατήστε

Μικρές Αγγελίες

Δείτε ακόμα

Δημοφιλή Βίντεο

ΑΣ Αγορά
Γίνε μέλος στη σελίδα μας στο facebook Ακολούθησε μας στο Twitter
Bruno Online Delivery
Συνέδριο Πηνειός

Κατηγορίες

Ακολουθήστε μας
  ^