ICBS - Larissa Business College

Το Θεσσαλικό Ημερολόγιο του Κ. Σπανού

Ένας σουλτάνος στην Λάρισα το 1668

από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο
21.08.2017 | 11:53
VIOLAR SA - ΑΦΟΙ ΜΑΡΚΟΥ

του Κώστα Σπανού, Εκδότη του «Θεσσαλικού Ημερολογίου»

 

 

Το χρονικό διάστημα 1666-1668 είναι η τελευταία περίοδος του τουρκοβενετικού πολέμου της Κρήτης. Ο τότε σουλτάνος Μεχμέτ Δ΄ (1648-1687), για να πληροφορείται γρήγορα την εξέλιξη των γεγονότων στο νησί, μετέφερε την έδρα της αυτοκρατορίας του στη Λάρισα. Μαζί του ήρθε εδώ το χαρέμι του και όλη η διοικητική ιεραρχία, καθώς και ο ανώτερος θρησκευτικός ηγέτης των Μουσουλμάνων. Ο ερχομός εδώ του σουλτάνου κινητοποίησε όλη την τοπική οθωμανική διοίκηση, προκειμένου να ετοιμάσουν γι’ αυτόν ένα παλάτι και να εξασφαλίσουν κατοικίες για την ακολουθία του.

     Εκτός από τους Οθωμανούς, ήρθαν στη Λάρισα και οι ευρωπαίοι πρεσβευτές, οι διαπιστευμένοι στην λεγόμενη Υψηλή Πύλη. Αυτοί εγκαταστάθηκαν στον κοντινό Τύρναβο, λόγω του καλού κλίματος, αποφεύγοντας το υγρό κλίμα της Λάρισας και τους θερινούς καύσωνές της. Μεταξύ αυτών των διπλωματών συγκαταλέγεται και ο Γάλλος Haye Vantelet. Τον είχε καλέσει ο σουλτάνος για να επαναλάβουν τις συνομιλίες για να αναθερμάνουν τις ψυχρές, μέχρι τότε, γαλλοτουρκικές σχέσεις. Στην ακολουθία του Vantelet συμπεριλαμβανόταν και ο πνευματικός του Robert de Dreux, ο οποίος κρατούσε σημειώσεις κατά την διάρκεια του ταξιδιού.

     Οι σημειώσεις αυτές του Robert de Dreux κυκλοφόρησαν σε βιβλίο το 1917, με την φροντίδα του γλωσσολόγου και ελληνιστή Hubert Pernot και το 1925 το βιβλίο κυκλοφόρησε από το Νεοελληνικό Ινστιτούτο του Παρισίου. Ένα τμήμα αυτού του βιβλίου αναφέρεται στη Λάρισα, για την οποία έχουμε αξιόλογες πλη-ροφορίες, καθώς ο Robert de Dreux την επισκέφθηκε και δεν έγραψε κατά φαντασίαν, όπως έχουν κάνει αρκετοί. Στον περιηγητή έκανε εντύπωση το χαμηλό ύψος των οικιών της πόλης μας. Η Λάρισα, λέει, «είναι μία πόλη αρκετά ευρύχωρη, αλλά τόσο κακοχτισμένη που μοιάζει με χωριό παρά με πόλη, διότι τα περισσό-τερα σπίτια είναι από τούβλα και πλιθιά και είναι μονώροφα. Γι’ αυτό, όταν θέλησε ο σουλτάνος να κάνει κάποιο διαμονή του, χρειάσθηκε να του κτίσουν ένα λυόμενο παλάτι. Ρώτησα γιατί δεν κτίζονται στην πόλη αυτή πιο στέρεα σπίτια, αφού ήταν τόσο μεγάλη και τόσο εμπορική, και μου είπαν πως αν ήταν ψηλότερα θα σωριάζονταν γρήγορα διότι εκεί έκανε ισχυρούς σεισμούς. Πραγματικά, παρα-τήρησα ότι πολλά σπίτια ήταν ζωσμένα και κάπως συνδεδεμένα με μεγάλα δοκά-ρια, για να μην παθαίνουν ρήγματα και γκρεμίζονται από τους σεισμούς. Είσαι, όμως, εκεί ένα μπεζεστένι,[1] όπου οι έμποροι εκθέτουν τα εμπορεύματά τους και μερικά τζαμιά που είναι αρκετά καλά κτίρια. Έψαξα με πολλή περιέργεια να βρω εκεί κάποια ίχνη της αρχαίας πόλεως αλλά δεν βρήκα τίποτα εκτός από μερικά ερείπια από χαμηλά τείχη».[2] 

     Τον ερχομό του Μεχμέτ Δ΄στη Λάρισα κατέγραψαν και κάποιοι ανώνυμοι θυμησογράφοι, με σύντομες ή κάπως μακροσκελείς περιγραφές τους. « Ζρος΄ (1667/1668) ήλθεν ο σουλτάν Μεεμέτοις εις την Ρούμελοι (Ελλάδα) και έκαμεν (έμεινε) χρόνους β΄ (δύο)». «Εν έτει 1668- εν μινή Ωκτοβρη εις τας 3, ημέςρα Σαβατω εσεβη (εισήλθε) ω σουλταν Μεεμέτη στη Λαρσω (Λάρισα)». «Εις τους αχξη (1668) ήλθεν ο βασιλέας ο σολτάν Μεχιμετις εις την Λάρισα και τον έκαμεν του Μομόν υφέντι οσός το σαράγιον και ήλθεν εις τας οκτώ του Οκτομβρίου και εκόνεψεν (βρήκε κατάλυμα) εξο τις Λάρισας εις τον Τροπέ και εις τας ιζ (17) του αυτού μηνός εσεβην (εισήλθε) μέσα εις την Λάρισα εις το σαραγι του και αγάπα να κινιγά και πολήν πιρασμόν επάθεναν και άνοιγε τα κινίγια αυτού».[3] 

     Το πάθος του Μεχμέτ Δ΄ για το κυνήγι ήταν πολύ μεγάλο και γι’ αυτό τον αποκαλούσαν αβτζή, δηλαδή κυνηγό. Πήγαινε στα κοντινά βουνά και ανάγκαζε τους έλληνες χωρικούς να περιζώνουν ένα βουνό και να χτυπούν με διάφορα αντικείμενα ώστε να τρομάζουν τα ζώα και να τρέχουν να σωθούν. Γνωρίζοντας ότι τα ζώα, όταν κινδυνεύουν, τρέχουν πάντα προς πάνω, προς την κορυφή του βουνού, αυτός τα περίμενε εκεί για να τα σκοτώσει. Την ταλαιπωρία, φυσικά, των χωρικών και τον κίνδυνο να τους σκοτώσουν οι αγριόχοιροι, οι λύκοι και τα άλλα αγρίμια δεν τα υπολόγιζε, καθώς η ζωή των Ελλήνων δεν είχε καμία αξία. Η αναλγησία αυτού του ανθρώπου είναι απερίγραπτη. Κάποια μέρα, πηγαίνοντας για κυνήγι, πέρασε από ένα έλος, (μάλλον από το Καρατσαΐρι-Νεσσωνίδα), στο δρόμο προς το Συκούριο ή προς την Αγιά. Το άλογό του γλίστρησε και ο Μεχμέτ έπεσε μέσα στο έλος. Θα πνιγόταν εάν δεν έτρεχε ένας έλληνας βοσκός να τον σώσει. Όσοι παρακολούθησαν αυτό το γεγονός συγχάρηκαν τον βοσκό για την πράξη αυτοθυσίας του. Όμως ο αιμοβόρος Οθωμανός είπε στους εμπίστους του, όπως μας πληροφορεί ο Γάλλος Robert de Dreux: «Για να μην λέει κανένας, βλέποντας αυτόν τον τιποτένιο ανθρωπάκο, ότι είναι ο σωτήρας μου, είναι καλύτερα να τον στείλουμε να πάρει την αμοιβή του στον άλλο κόσμο. Αμέσως, λοιπόν, να στραγγαλιστεί».[4] Και αυτό έγινε. Για το ευχαριστώ, στραγγάλισε τον σωτήρα του!

     Στη διετία που έμεινε στη Θεσσαλία ο Μεχμέτ διοργάνωσε πολλές κυνηγετικές εκστρατείες. Έφθασε μέχρι το οροπέδιο της Δεσκάτης και ακόμα πιο δυτικά, μέχρι την κοιλάδα της Φιλουργιάς, μεταξύ του Αλιάκμονα  και του παραποτάμου μου Σιούτσα, σύμφωνα με τις πληροφορίες του κώδικα της Μονής της Παλιοκαρυάς.[5] Παντού εφάρμοζε το ίδιο σχέδιο, ταλαιπωρώντας τους κατοίκους των περιοχών, προκειμένου να διασκεδάσει.



   [1]. Μπεζεστένι˙ σκεπαστή αγορά. Ένα τμήμα του σώζεται στον λόφο της πόλη μας και απο-καλείται, λανθασμένα «φρούριο».
   [2]. Βλ. Henri-Pierre Corrieu – Kώστας Σπανός, «Η Λάρισα στο οδοιπορικό του Γάλλου Robert de Dreux, 1669 », Θεσσαλική Εστία, 1 (Λάρισα 1974) 361.
    [3]. Βλ. Κώστας Σπανός, Θεσσαλικές Ενθυμήσεις 1404-1881. Τόμος Α΄, 1404-1799, Λάρισα 2011, 66-68.
   [4]. Βλ. Henri-Pierre Corrieu – Kώστας Σπανός, ό. π. , σ. 363.
   [5]. Βλ. Κώστας Σπανός, Επιγραφές και ενθυμήσεις από την περιοχή της Δεσκάτης, 1585-1914, Λάρισα 1991, 29-30.

 

ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΑΝΟΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΒΑΣΙΛΗΣ Κ. ΣΠΑΝΟΣ, Δρ Ιστορίας
Ασκληπιού 68, 412 22 ΛΑΡΙΣΑ
τηλ. 2410-626.016, κιν. 6972-460.484
e-mail: kspanos.thessaliko@otenet.gr
www.thessaliko.gr




Αν το άρθρο μας σας άρεσε, πατήστε


Δείτε επίσης...

από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Ο Τσαριτσανιώτης Ιωσήφ των Ρωγών
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Ο χρόνος ίδρυσης της Ραψάνης
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - H πανούκλα στη Θεσσαλία τον 17ο και 18ο Αιώνα
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Η παρουσία του παιδιού στο δημοτικό τραγούδι
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Η σφαγή των Θεσσαλών Αρματολών
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Η σκόνη της Σαχάρας
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Στ. Βαρδάκας Ένας Καλλιπευκιώτης της Βιέννης
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Βουναίνων Νικόλαος
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - H Τρίκκα-Τρίκκη
από το Θεσσαλικό Ημερολόγιο - Η Θεσσαλία στο έργο του περιηγητή Ηρακλείδη
comments powered by Disqus
ΙΕΚ Openmellon
Θεσσαλία TV Newsletter
Συμπληρώστε το e-mail σας και διαβάστε το καθημερινό newsletter μας !

Ενωμένα Φροντιστήρια
AXON
  ^