Θεσσαλία Τηλεόραση - Λάρισα, Βόλος, Καρδίτσα, Τρίκαλα

Με Αρχιτεκτονική Ματιά

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

από τον Βασίλειο Ν. Τσολάκη

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο
22.12.2016 | 15:44
thesnea.gr

Φωτογραφίες και κείμενα: Βασίλειος Τσολάκης, Αρχιτέκτων Μηχανικός.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

01. Το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης βρίσκεται στην Πάτμο και  είναι ένα από τα σημεία αναφοράς του χριστιανισμού παγκοσμίως. Το σπήλαιο αυτό αποτέλεσε το καταφύγιο του αγαπημένου Μαθητή του Ιησού, Ιωάννη, το 95 μ.Χ. , όταν ο αυτοκράτορας Δομητιανός τον εξόρισε στην Πάτμο, τιμωρώντας τον για την κήρυξη του λόγου του Θεού στην Έφεσο. Ο ίδιος, όμως, δεν θεωρεί τον εαυτό του ως έναν ηττημένο, αλλά έναν εξόριστο «εν πνευματική αποστολή».

Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, στην εξορία τον ακολούθησε  και ο μαθητής του Πρόχορος. Κατά την διαμονή του Ιωάννη στο σπήλαιο σκίστηκε ο βράχος της οροφής του σπηλαίου και μέσα από τρεις σχισμές, που συμβολίζουν την Αγία Τριάδα, και πιστεύεται ότι προκλήθηκε από την παρουσία του Θεού, ακούστηκε η φωνή του Θεού, που έλεγε τα μελλούμενα να συμβούν. Συγχρόνως, κοιτώντας προς την είσοδο του σπηλαίου, ο Ιωάννης έβλεπε θεϊκά οράματα στον ουρανό. Ότι έβλεπε και άκουγε, τα υπαγόρευε στον μαθητή του Πρόχορο, ο οποίος τα κατέγραφε.

Το 1999, το σπήλαιο της Αποκάλυψης, κηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO μαζί με την Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

02.  Η Πάτμος είναι ένα νησί που τα μενεξεδένια της δειλινά, μπορούν να σε ταξιδέψουν στη χώρα του ονείρου. Όσοι την επισκέφτηκαν και την γνώρισαν από κοντά βίωσαν ένα αίσθημα ηρεμίας και εφησυχασμού.

Οι χριστιανοί τη θεωρούν ιερό νησί, όπου περισσεύει η  ομορφιά, η τέχνη και η χριστιανική παράδοση. Η φήμη του έχει απλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο και αναγνωρίζεται ως μοναδικό κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών.

Το νησί της Πάτμου είναι μια όαση πνευματική, είναι το νησί, όπου άνοιξαν οι ουρανοί και αποκαλύφθηκε ο επουράνιος Θεός.

Συγκλονίζουν αυτά που έγραψε ο Γιώργος Σεφέρης μετά την επίσκεψη που έκανε στην Πάτμο:  «Δεν ανάσαινε ούτε ένα φύλλο μέσα στο φως που δυνάμωνε-. Η γαλήνη ήταν ένα κέλυφος ολωσδιόλου αράγιστο. Έμεινα καρφωμένος από αυτή την επιβουλή, έπειτα ένιωσα πως ψιθύριζα: Έρχου και βλέπε…».

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

03.  Η Πάτμος είναι ένα «ζωντανό» νησί  με μεγάλη ελληνική και χριστιανική  παράδοση, την οποία  διατηρεί πάνω από εννιακόσια χρόνια. Είναι  ένα νησί γεμάτο θρησκευτικότητα , ένας τόπος πλημυρισμένος με μυστηριακή ατμόσφαιρα, που σε γοητεύει με την πρώτη ματιά και σε παρασύρει σε εσωτερικές αναζητήσεις.

Εκτός, όμως, από τον υπερφυσικό και τον μυστηριακό χαρακτήρα που έχει η Πάτμος, σαν ο χώρος της Αποκάλυψης , είναι και ένας  τόπος ήρεμος και γαλήνιος με εντυπωσιακή φυσική ομορφιά.

Στην Πάτμο η φύση φαίνεται παραδεισένια, προικισμένη με ακροθαλασσιές, χαμηλούς λόφους αλλά και ανεμοδαρμένες κορυφές.

Από τη Χώρα, τον παλιό οικισμό που αναπτύσσεται γύρω από το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, η Πάτμος φαίνεται σαν μια ευλύγιστη χωμάτινη κορδέλα, που αφήνει τα νερά του Αιγαίου να εισχωρούν βαθιά μέσα στο σώμα της και να δημιουργούν αμέτρητα δαντελωτά ακρογιάλια.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

04.  Οι χαμηλές οροσειρές με τα ηφαιστιογενή πετρώματα καλύπτονται από χαμηλή χλόη και διάφορους θάμνους.  Οι καταπράσινες κοιλάδες που ελίσσονται ανάμεσα από τους λόφους, συνθέτουν ένα τοπίο με κύριο γνώρισμα τη γαλήνη.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

05.   Στην Πάτμο η φύση φαίνεται παραδεισένια, προικισμένη με ακροθαλασσιές, χαμηλούς λόφους, αλλά και ανεμοδαρμένες κορυφές, όπως η κορυφή που στέφεται από το κτίσμα του Μεγάλου Μοναστηριού του Ιωάννη του Θεολόγου,  που χτίστηκε το 1088 μ. Χ. από τον Όσιο Χριστόδουλο. Το μοναστήρι μοιάζει με κάστρο, και με την σταχτιά ντόπια πέτρα που είναι χτισμένο ξεχωρίζει από τα κάτασπρα σπίτια που το περιβάλλουν.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

06.  Η Σκάλα, το λιμάνι της Πάτμου, είναι πάντοτε γεμάτο με ιστιοφόρα, αλλά και με κρουαζιερόπλοια και θαλαμηγούς.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

07.   Το σπήλαιο, όπου ο Ιωάννης συνέγραψε την Αποκάλυψη, υπαγορεύοντας τα οράματα που έβλεπε στον μαθητή του Πρόχορο, βρίσκεται περίπου στο μέσο του δρόμου από το λιμάνι προς τη Χώρα. Το Σπήλαιο είναι μέρος ενός ενιαίου μοναστηριακού συγκροτήματος, που περιλαμβάνει μικρούς ναούς και άλλα κτίσματα, όπως αποθήκες, κελιά και  παρεκκλήσια. Το όλο συγκρότημα είναι γνωστό ως « Το Ιερό σπήλαιο της Αποκάλυψης » .

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

08.  Η είσοδος του μοναστηριού. Πάνω από την πόρτα εισόδου, σε μια αβαθή κόγχη, εικονίζεται μέσα στο σπήλαιο ο Άγιος Ιωάννης να υπαγορεύει στον Μαθητή του Πρόχορο τα όσα έβλεπε και άκουγε.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

09.  Μόλις περάσουμε την πόρτα εισόδου, οδηγούμαστε στους εσωτερικούς χώρους του Μοναστηριού.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

10.  Αμέσως μετά  την είσοδο βρισκόμαστε σε ένα σκεπαστό προθάλαμο. Στη συνέχεια θα χρειαστεί να κατεβούμε αρκετά σκαλιά μέχρι να φθάσουμε στην είσοδο του ιερού σπηλαίου.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

11.  Για να φθάσουμε στην είσοδο του σπηλαίου κατεβαίνουμε σαράντα τρία σκαλοπάτια, περνώντας από διάφορους χώρους, που αποτελούν τμήματα του μικρού μοναστηριού.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

12.  Από ένα πλατύσκαλο της καθόδου προς το σπήλαιο έχουμε μια άποψη του λιμανιού της Σκάλας.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

13.  Στο συγκρότημα του μοναστηριού περιλαμβάνεται ο ναός του Αγίου Αρτεμίου, ο οποίος χρονολογείται από τον 18ο αι., ο ναός του Αγίου Νικολάου, καθώς και μια εσωτερική αυλή που θυμίζει παραδοσιακό υπαίθριο χώρο της Πάτμου.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

14.  Στην πορεία προς το σπήλαιο, κατεβαίνουμε  με σκάλες, που ελίσσονται συνεχώς, ενώ μεταλλικές κουπαστές βοηθούν τους προσκυνητές στην κάθοδο.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

15.   Προχωρώντας προς τα κάτω,  φθάνουμε σε έναν εξώστη, από όπου βλέπουμε τον τρούλο του ναού της Αγίας Άννας.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

16.  Ο τρούλος του ναού.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

17.  Σύμφωνα με την παράδοση, ο ναός της Αγίας Άννας κτίστηκε από τον Όσιο Χριστόδουλο  προς τιμήν της Μητέρας της Θεοτόκου, αλλά και προς τιμή της Άννας Δαλασσηνής, της μητέρας του αυτοκράτορα Αλέξιου Κομνηνού Α’, η οποία είχε φροντίσει  να παραχωρηθεί η Πάτμος στον όσιο Χριστόδουλο.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

18.   Μετά από λίγα σκαλιά βρισκόμαστε στην είσοδο του ναού  της Αγίας Άννας , όπου βρίσκεται ενσωματωμένο το Ιερό Σπήλαιο.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

19.   Στην επιγραφή, δίπλα από την πόρτα, διαβάζουμε αυτό που  ο ίδιος ο Ευαγγελιστής μαρτυρεί στην έναρξη του βιβλίου της Αποκάλυψης: «Εγώ Ιωάννης, ο και αδελφός υμών και κοινωνός εν τη θλίψει και βασιλεία και υπομονή εν Χριστώ Ιησού, εγενόμην εν τη νήσω τη καλουμένη Πάτμω, δια τον Λόγον του Θεού και την μαρτυρίαν Ιησού. Εγενόμην εν πνεύματι εν τη Κυριακή ημέρα και ήκουσα οπίσω μου φωνήν μεγάλην ως σάλπιγγος λεγούσης ο βλέπεις γράψον εις βιβλίον και πέμψον ταις  επτά εκκλησίες…"

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

20.  Περνώντας την είσοδο και προχωρώντας στο εσωτερικό, μπαίνουμε πρώτα στον μικρό Ναό της Αγίας Άννας, ο οποίος είναι ενσωματωμένος στον επιβλητικό χώρο του σπηλαίου, που βρίσκεται στα δεξιά.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

21.  Το τέμπλο του ναού της Αγίας Άννας, και στα δεξιά, τμήμα του βράχου του Ιερού Σπηλαίου.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

22.  Το τέμπλο του ναού της Αγίας Άννας, του 16ου αιώνα, είναι ξυλόγλυπτο, εξαιρετικής τέχνης και κοσμείται με τρεις εικόνες της Κρητικής Σχολής. Οι εικόνες του Χριστού και της Παναγίας έγιναν από τον Κρητικό αγιογράφο Θωμά Μπαθά και χρονολογούνται από το 1620-1630. Η τρίτη εικόνα, αγνώστου ζωγράφου, είναι της Αγίας Άννας με την Παναγία στην αγκαλιά της να κρατάει ένα λουλούδι που συμβολίζει τον αγέννητο Χριστό.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

23. Στα δεξιά του Ναού της Αγίας Άννας εκτείνεται το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης με τον μικρό Ναό του Αγίου Ιωάννη.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

24.  Εδώ βλέπουμε τον μικρό Ναό του Αγίου Ιωάννου και μπροστά τον χώρο στον οποίο γράφτηκε η Αποκάλυψη. Το τέμπλο είναι του 16ου αιώνα και κοσμείται με φορητές εικόνες εκ των οποίων οι ευρισκόμενες δεξιά του βημοθύρου έγιναν από τον κρητικό ζωγράφο Θωμά Μπαθά.

Η σιωπή του χώρου γεμίζει την ψυχή από μία ανεξήγητη αίσθηση γαλήνης και ομορφιάς. Συγχρόνως νιώθει κανείς μια ενέργεια να διαχέεται παντού, σαν να διοχετεύει ένα θείο μήνυμα, που προκαλεί δέος και σεβασμό.

Στο άκρο του σπηλαίου βλέπουμε, περιφραγμένη, την εσοχή όπου ακουμπούσε το κεφάλι του ο Ιωάννης όταν αναπαυόταν, καθώς και μια μικρή εσοχή, όπου στήριζε το χέρι του για να σηκωθεί.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

25.  Η μικρή εσοχή, όπου ο Άγιος Ιωάννης στήριζε το χέρι του για να σηκωθεί.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

26.  Η περίφημη φορητή εικόνα που ιστορήθηκε από τον Θωμά Μπαθά το 1596 στη Βενετία.

Παριστάνεται ο Ιωάννης, πεσμένος κάτω, να κοιτά προς τα πάνω και να βλέπει έκθαμβος, ανάμεσα από επτά χρυσές λυχνίες, τον «πρώτο και τον έσχατο, τον ζώντα στους αιώνες των αιώνων» όπως αναφέρει στην Αποκάλυψη (κεφ. Α12-18), ο οποίος τον διατάζει να γράψει «αυτά που είδε και αυτά που υπάρχουν και αυτά που πρόκειται να γίνουν μετά από αυτά.» (κεφ.Α19).

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

27.  Στο βράχο της οροφής μπορούμε να αγγίξουμε τα χέρια μας το ρήγμα του βράχου με την τριπλή σχισμή, σύμβολο της Αγίας Τριάδας, από όπου ο Ιωάννης άκουσε, σύμφωνα με την παράδοση, τη φωνή του Θεού, « ως φωνήν σάλπιγγος λεγούσης, ό βλέπεις γράψον εις βιβλίον».

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

28.  Το ρήγμα του βράχου με την τριπλή σχισμή, σύμβολο της Αγίας Τριάδας, από όπου ακούστηκε η φωνή του Θεού.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

29.  Σε μικρή απόσταση από την  εσοχή του βράχου, όπου ακουμπούσε το χέρι του ο Άγιος Ιωάννης για να σηκωθεί, υπάρχει ένα είδος αναλογίου, όπου ο μαθητής του Πρόχορος, κατά την παράδοση, έγραφε όσα του υπαγόρευε ο Ιωάννης.

 

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη νήσο Πάτμο

30.  Η Αποκάλυψη του Ιωάννη. (Λεπτομέρεια από την φορητή εικόνα του Θωμά Μπαθά, του 1596, με τον «πρώτο και τον έσχατο, τον ζώντα στους αιώνες των αιώνων»)

 

Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, ο αγαπημένος μαθητής του Χριστού, με το συγγραφικό του έργο, που περιλαμβάνει το «Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο» και την «Αποκάλυψη», είναι η μεγάλη μορφή, που με το πέρασμά από την Πάτμο άφησε την μεγαλύτερη παρακαταθήκη για όλο τον κόσμο. Εξόριστος στην Πάτμο, έλαβε την Θεϊκή φανέρωση όλων όσων πρόκειται να συμβούν. Ο Θεός, όπως έλεγε ο ίδιος, τον χρησιμοποίησε ως όργανο του για να εκφραστεί.

Η Αποκάλυψη του Ιωάννη αποτελεί το τελευταίο βιβλίο της Αγίας Γραφής και είναι ένα έργο που επηρέασε την τέχνη, την πολιτική και την λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, όσο κανένα άλλο κείμενο από τα έργα της αποκαλυπτικής φιλολογίας. Είναι ένα έργο που διακρίνεται για τον υπερρεαλισμό του και συχνά έλκει διάφορους λογοτέχνες και ποιητές να το μελετήσουν. Όλοι προσπαθούν να την μελετήσουν, αλλά όλοι τη βρίσκουν ερμητικά κλειστή για να την ερμηνεύσουν, και απλώς προχωρούν σε διάφορες εικασίες.

Για την ορθόδοξη Θεολογία, η Αποκάλυψη αποτελεί ένα θεόπνευστο ιερό κείμενο, που καλεί τους ανθρώπους σε μετάνοια.

 

Tsolakis Books





Αν το άρθρο μας σας άρεσε, πατήστε

Δείτε ακόμα

comments powered by Disqus
Θες Γάλα e-shop
Γίνε μέλος στη σελίδα μας στο facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Τζαβέλλας - Θέρμανση - Φυσικό ΑέριοΠάρκο των Ευχών100 Χρόνια ZAGORIN
ΚΤΕΛ Μαγνησίας E-TicketΚρεοπωλείο Φάρμα Μπαϊράμογλου
Φαίδων Αρτοποιήματα
Πληροφορίες


Ακολουθήστε μας
  ^